Orta Doğu’yu etkisi altına alan savaş sonrası ilan edilen geçici ateşkesin ardından gözler küresel piyasalara çevrildi. Savaşın başlamasıyla birlikte gübre, tarım, gıda ve enerji fiyatlarında ciddi artışlar yaşanırken, bu yükselişin kısa vadede devam etmesi bekleniyor.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Yener Ataseven, tarımın tüm sektörlerin temelini oluşturduğunu belirterek savaşın yalnızca askeri değil, gıda ve enerji boyutuyla da kritik etkiler yarattığını vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI BELİRLEYİCİ ROL OYNUYOR
Ataseven, Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol ve ticaret için hayati önemde olduğunu ifade ederek, bölgenin İran kontrolünde olmasının savaşın ekonomik etkilerini doğrudan belirlediğini söyledi.
Doğal gazın gübre üretiminde kritik rol oynadığını belirten Ataseven, bölgedeki gerilimin amonyum ve DAP gübresi üretimini düşürdüğünü ve bunun da fiyatları artırdığını kaydetti.

GÜBRE FİYATLARINDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
Türkiye’de yaygın kullanılan gübre türlerinde son haftalarda ciddi fiyat artışları yaşandığını belirten Ataseven, üre, DAP ve kompoze gübre fiyatlarının yaklaşık yüzde 10 oranında yükseldiğini ifade etti. Bu artışın yalnızca Türkiye’de değil, benzer şekilde dışa bağımlı birçok ülkede görüldüğünü dile getirdi.
Gübre fiyatlarındaki yükselişin, çiftçilerin kullanım miktarını azaltabileceğini vurgulayan Ataseven, bunun da üretim ve verimde düşüşe yol açarak gıda fiyatlarını ve enflasyonu artırabileceği uyarısında bulundu.
TARIM VE HAYVANCILIK ZİNCİRLEME ETKİLENECEK
Bahar döneminde mısır, ayçiçeği ve patates gibi ürünlerde yaşanabilecek aksaklıkların üretimi doğrudan etkileyeceğini belirten Ataseven, yem bitkilerindeki sorunların da hayvancılık maliyetlerini artıracağını söyledi. Bu sürecin hasat dönemine kadar uzanarak gıda ve genel enflasyonu yukarı çekebileceğini ifade etti.
FİYATLARDA HIZLI DÜŞÜŞ BEKLENMİYOR
Ataseven’e göre gıda fiyatlarındaki yükseliş, aynı hızla gerilemeyecek. Brent petrolde olası düşüşlerin de kısa vadede gübre ve gıda fiyatlarına sınırlı yansıyacağı belirtilirken, sürecin seyrinde yine Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin belirleyici olacağı ifade edildi.
SAVAŞ SONRASI TOPARLANMA MALİYETLİ OLACAK
Savaşın sona ermesi halinde Lübnan, İsrail ve İran gibi ülkelerde oluşan hasarın giderilmesi için büyük bütçeler gerekeceğine dikkat çeken Ataseven, bu durumun tarım yatırımlarını da olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Artan mazot fiyatlarının da tarımsal girdi maliyetlerini yükselttiğini belirten Ataseven, Türkiye’de bu artışlara karşı önleyici tedbirlerin hızla devreye alınması gerektiğini sözlerine ekledi.