Gökmen Mert KURAL
Bu yılın şubat ayında başlayan İran ile İsrail-ABD arasındaki çatışmalar, dünyanın enerji boğazı Hürmüz’de de petrol ve doğalgaz trafiğini felç etti. Bu süreçten en fazla etkilenen ülkelerden biri de Irak oldu. Bağdat Yönetimi, hem Türkiye hem de Suriye üzerinden yeni hatlar açılması için adım atarken hem de petrol akışını güçlendirecek çalışmalar yürütüyor. Bu konuda iki önemli gelişme yaşandı. Bunlardan biri Akdeniz üzerinden çıkış. Dün Irak hükümeti, ülkenin ham petrol ihracat yollarını çeşitlendirmeyi ve üretimi artırmayı amaçlayan bir dizi önlemi onayladı. Bu önlemler arasında, Akdeniz üzerinden Suriye’ye yeni bir petrol boru hattı inşa etme planlarının yeniden canlandırılması da yer alıyor. Cumartesi akşamı açıklanan petrol ve doğalgaz sektörüyle ilgili bir dizi kararda, kabine petrol boru hattı planlarını ilerletmek için Suriye ile bir mutabakat zaptı imzalanmasını onayladı. Yapılan açıklamaya göre, Basra Petrol Şirketi genel müdürüne, Irak petrol üretimini Akdeniz üzerinden küresel ihracat pazarlarına bağlayacak bir boru hattı projesinin kurulmasına ilişkin Suriye Enerji Bakanlığı ile ön anlaşmayı imzalama yetkisi verildi. Bu hamle, Irak’a son on yıllarda Akdeniz’e ikinci doğrudan petrol ihracat çıkış noktasını sağlayacak.
ABD’Lİ ŞİRKETLERLE ANLAŞMA İMZALANACAK
Enerji sektörüne ilişkin diğer kararlar arasında, Bakanlar Kurulu ayrıca petrol bakanına ConocoPhillips, TI Capital ve Novaterra’dan oluşan bir konsorsiyumla mutabakat zaptı imzalama yetkisi verdi. İlk anlaşma, Irak’ın batısındaki Akkas doğalgaz sahasında ve çevresindeki bölgelerde arama ve geliştirme potansiyelinin değerlendirilmesi konusunda görüşmelerin ilerlemesine olanak tanıyor. Suriye sınırına yakın Akkas, Irak’ın en büyük geliştirilmemiş doğalgaz yataklarından biri. Bakanlar Kurulu ayrıca, petrol altyapısını iyileştirme ve üretim oranlarını artırma çabalarının bir parçası olarak, Irak’ın kuzeyindeki entegre Kayyara projesine ilişkin Petrol Bakanlığı’nın planlarını da onayladı.
BAĞDAT HEYETİ ANKARA’YA GELDİ
Öte yandan Irak hükümetinden bir heyet, Irak-Türkiye petrol boru hattı üzerinden ham petrol ihracatını genişletmek amacıyla Türkiye’de görüşmeler yapmak için çalışma başlattı. Heyete Petrol Çıkarma İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Nasser Aziz başkanlık etti ve heyette Devlet Petrol Pazarlama Kuruluşu (SOMO) Genel Müdürü Nizar Al-Shatri, Kuzey Petrol Şirketi Genel Müdürü Faisal Hamadi Ramadan ve bakanlığın hukuk, ekonomi ve iç denetim departmanlarından üst düzey yetkililer yer aldı.
KAPASİTE ARTACAK
Irak medyasında yer alan bilgilere göre Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapılan görüşmelerde Irak-Türkiye Boru Hattı Anlaşması, boru hattının ihracat kapasitesinin önceki seviyelerin üzerine çıkarılması ve Kerkük’ten Ceyhan limanına kadar olan güzergah boyunca güvenliğin güçlendirilmesi konularına odaklanıldı. Iraklı kaynaklar; önerilen artışın, Irak’ın ham petrol ihracatını aksatan ve hükümet gelirlerini olumsuz etkileyen bölgesel güvenlik gelişmelerinin etkisini dengelemeyi amaçladığını söyledi.
IRAK BAŞBAKANI TÜRKİYE’YE GELİYOR
Görüşmeler, Irak Başbakanı Ali el-Zaidi’nin Türkiye’ye yapması beklenen ziyaret öncesinde gerçekleşti. İki ülke arasında enerji sektöründeki iş birliği de dahil olmak üzere bir dizi ikili anlaşmanın görüşülmesi bekleniyor. Bu ayın başlarında Petrol Bakanı Bassem Hudair, Bağdat’ın Irak petrol sahalarını Türkiye ve Suriye’deki Akdeniz limanlarına bağlayacak bir boru hattı inşa etme planlarını hızlandırdığını söylemişti. Geçtiğimiz hafta ise devlet şirketi Kuzey Petrol Şirketi (NOC), Kerkük’ten Türkiye’nin Ceyhan limanına ham petrol pompalamaya yeniden başlamak için gerekli teknik ve mühendislik hazırlıklarını tamamladığını ve sistemin faaliyete geçmeye hazır olduğunu duyurdu.
İKİ ÜLKE SU KAYNAKLARINDA MUTABIK KALDI
Enerji ve altyapı hamlelerinin yanı sıra bölgesel su yönetimi konusunda da kritik bir karar alındı. Irak hükümeti, Türkiye ile su kaynakları konusunda varılan çerçeve anlaşmasının aktif hale getirilmesini onayladığını bildirdi.
Anlaşma kapsamındaki projelerin finansman mekanizmasının 1 Eylül itibarıyla yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
Bu adımın, iki ülke arasındaki su paylaşımı ve altyapı projelerinin finansmanı konusunda uzun süredir devam eden teknik görüşmelere resmiyet ve ivme kazandırması bekleniyor.
patronlardunyasi.com
