Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından hazırlanan “Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar” raporu, doğum sonrası kadınların iş hayatından hızla uzaklaştığını ortaya koydu. 1,4 milyon kadınla yapılan araştırmaya göre bu durum, ekonomide yüz milyarlarca liralık kayba yol açıyor.
İLK YILDA BÜYÜK KOPUŞ
Trükiye Gazetesi’nin haberinde yer alan bilgilere göre doğumdan sonraki ilk 2 ayda kadınların yüzde 3,7’si işten ayrılıyor. Bu oran 6’ncı ayda yüzde 39,9’a, 12’nci ayda ise yüzde 56,5’e yükseliyor. Veriler, ani bir ayrılıktan çok zamanla artan bir kopuş yaşandığını gösteriyor.
Kadınların işten ayrılmasında; bakım yükünün büyük ölçüde kadınların üzerinde olması, iş-aile dengesinin kurulamaması, esnek çalışma imkanlarının sınırlı olması ve uygun bakım hizmetlerinin yetersizliği etkili oluyor.
HAKLARDAN YARARLANMA SINIRLI
Rapora göre kadınların sadece yüzde 24,22’si ücretsiz izinden faydalanabiliyor. Ücretsiz izin ve yarı zamanlı çalışma gibi hakların kullanımının da oldukça sınırlı olduğu dikkat çekiyor.
EKONOMİYE MALİYETİ YÜZ MİLYARLARCA LİRA
2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılıp geri dönmeyen 309 bin 581 kadının yalnızca yarısının istihdamda kalması durumunda;
797 milyar TL prim geliri
491 milyar TL vergi geliri
elde edilebilecekti. Bu kayıp, sorunun makroekonomik boyutunu gözler önüne seriyor.
ÇÖZÜM: AİLE DOSTU POLİTİKALAR
Raporda çözüm için bütüncül politikalar öneriliyor. Gelir güvencesi, ebeveyn izinleri, bakım sorumluluğunun paylaşılması, yaygın ve uygun fiyatlı kreşler ile esnek ve güvenceli çalışma modelleri, kadınların iş hayatına dönüşünü destekleyen başlıca adımlar arasında yer alıyor.
İŞE DÖNÜŞ VAR AMA AYNI YERE DEĞİL
İşten ayrılan kadınların yüzde 64,33’ü yeniden kayıtlı istihdama dönüyor. Ortalama dönüş süresi 13,3 ay olarak hesaplanırken, yalnızca yüzde 15,9’u aynı iş yerine dönebiliyor. Kadınların yüzde 48,2’si aynı sektöre, yüzde 53,1’i ise aynı mesleğe geri dönüyor.
KÜÇÜK İŞLETMELERDE RİSK DAHA BÜYÜK
Eğitim ve sağlık gibi düzenli çalışma saatlerine sahip sektörlerde işten ayrılma oranı daha düşük kalırken, vardiyalı ve emek yoğun sektörlerde ayrılık daha fazla görülüyor.
Büyük işletmelerde işten ayrılma oranı yüzde 15 seviyesindeyken, küçük işletmelerde bu oran yüzde 43’e kadar çıkıyor. Bu durum, kurumsal imkanlar ve esnek çalışma şartlarının kadınların işte kalmasında belirleyici rol oynadığını ortaya koyuyor.
