İstanbul barajlarında düşüş trendi hız kazanıyor. İSKİ‘nin 2 Haziran Salı günü açıkladığı verilere göre doluluk oranı yüzde 70,62 seviyesine indi. Mayıs sonundaki yüzde 71,63’ten bu yana bir haftada yaklaşık 1 puanlık bir erime yaşandı. Son 24 saatte düşüş yüzde 0,21 oldu.
Haziran ayıyla birlikte günlük su tüketimi kış aylarındaki 2,8-3 milyon metreküpten yaz seviyelerine doğru tırmanıyor. Buharlaşma kayıpları da sıcaklıkların artmasıyla hızlanıyor. Barajlara yeni yağış girişi olmadığı sürece doluluk oranının her gün bir miktar geriliyor.
Geçen yılın seyri bu düşüşün ne kadar hızlanabileceğini gösteriyor. 2025’te mayıs sonunda yüzde 76 olan doluluk, haziran sonunda yüzde 65’e, temmuz sonunda yüzde 53’e düşmüştü. Tek bir yaz ayında yüzde 10’un üzerinde erime yaşanmıştı.
Bu yılın başlangıç noktasının geçen yıldan yüzde 6 daha düşük olması, aynı erime hızında İstanbul’un daha erken kritik seviyelere ulaşabileceği anlamına geliyor.
İSTANBUL BARAJ DOLULUK ORANLARI (2 HAZİRAN 2026)
- Ömerli Barajı: %95,81
- Darlık Barajı: %89,96
- Elmalı Barajı: %94,12
- Terkos Barajı: %59,08
- Alibey Barajı: %65,42
- Büyükçekmece Barajı: %53,23
- Sazlıdere Barajı: %43,18
- Istrancalar Barajı: %25,65
- Kazandere Barajı: %55,44
- Pabuçdere Barajı: %52,59
YÜZDE 70 EŞİĞİ NEDEN KRİTİK
İstanbul barajlarının 2 Haziran görünümünde en önemli gelişme, uzmanların güvenli sınır olarak belirlediği yüzde 70 eşiğine olan mesafenin 0,62 puana düşmesi. Son üç günün düşüş ortalaması günde yaklaşık 0,20 puan. Bu hız sürdüğü takdirde eşik bu hafta içinde kırılabilir.
Yüzde 70, İstanbul için yalnızca psikolojik değil operasyonel bir sınır. Bu eşiğin altında yazın artan tüketim ve buharlaşmayla birlikte su yönetimi belirgin biçimde zorlaşıyor. İstanbul’un yıllık su tüketimi tüm barajların toplam kapasitesini aştığı için kent zaten Melen ve Yeşilçay regülatörlerine yapısal olarak bağımlı. Doluluk oranlarında yüzde 70’in altına düşülmesi, bu dış kaynaklara olan bağımlılığın daha da artacağı anlamına geliyor.
Mevcut su miktarı yaklaşık 610 milyon metreküp. Günlük ortalama 3 milyon metreküplük tüketime bölündüğünde bu stok yaklaşık 203 günlük su anlamına geliyor. Ancak yaz aylarında tüketimin 3,5 milyon metreküpü aştığı günlerde bu süre daha da kısalıyor. Melen ve Yeşilçay’ın desteği hesaba katılmazsa, yalnızca baraj stoğuyla İstanbul’un yazı çıkarması giderek zorlaşıyor.
BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?
İstanbul’un yıllık su tüketimi tüm barajların toplam kapasitesini aşıyor. Bu yapısal açık, doluluk oranlarını günlük yaşamı doğrudan etkileyen bir gösterge haline getiriyor. Özellikle tüketimin zirve yaptığı yaz aylarında barajlardaki her puanın karşılığı milyonlarca kişi için somut.
DOLULUK ORANI NE ANLAMA GELİYOR?
Bir barajdaki mevcut su hacminin barajın azami kapasitesine bölünüp yüzle çarpılmasıyla elde edilen yüzde, doluluk oranını oluşturuyor. Yağışlar, tüketim, buharlaşma ve mevsimsel koşullar bu rakamı günlük olarak değiştiriyor. İstanbul’da bu veri hem anlık su stoğunu hem de aylık su bütçesini planlamanın temel aracı.
TOPLAM DOLULUK İLE AKTİF DOLULUK NEDEN FARKLI?
Barajın dip kısmında fiziksel nedenlerle çekilemeyen bir su kütlesi bulunuyor; buna ölü hacim deniyor. Toplam doluluk bu kullanılamaz kısmı da sayarken, aktif doluluk yalnızca şebekeye gerçekten verilebilecek suyu gösteriyor. Su yönetimi kararlarında belirleyici olan her zaman aktif doluluk.
İSTANBUL BARAJLARINDA YAZ İÇİN HEDEF ORAN KAÇTIR?
Uzmanlar yüzde 70’i asgari güvenlik çizgisi olarak belirliyor; rahat bir yaz için yüzde 80-90 bandı gerekiyor. İstanbul’un yıllık tüketimi tüm baraj kapasitesini aştığından kent Melen ve Yeşilçay gibi dış kaynaklara yapısal olarak bağımlı. Yüzde 70 civarında yaza girmek, dar bir tampon bölgeyle ilerlemek demek.
DOLULUK DÜŞÜNCE NE OLUR?
Su seviyesi geriledikçe etkiler kademeli biçimde ağırlaşıyor. Önce şebekedeki baskı düşüyor, üst katlara su çıkmakta zorlanılıyor. Ardından belirli bölgelerde planlı kesintiler başlıyor. İstanbul bu sürecin en ağırını 2025 Aralık’ında yaşadı; doluluk yüzde 17,12’ye gerileyerek son 10 yılın en düşüğünü görmüştü.
İSTANBUL BARAJLARINDAKİ SU NE AMAÇLA KULLANILIYOR?
İstanbul’un 10 barajı neredeyse tamamıyla içme ve kullanma suyu sağlıyor. Tarımsal sulama veya enerji üretimindeki payları ihmal edilebilir düzeyde. Barajlardan çekilen su İSKİ arıtma tesislerinde işlendikten sonra kentin şebekesine veriliyor.
