İstanbul Ticaret Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, dünya genelindeki son gelişmelerle birlikte Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu dönemin “alışılmış formüllerin ötesinde” yeni perspektiflerle ele alınması çağrısında bulundu. Özellikle Orta Doğu’daki savaşla hızlanan küresel değişime ayak uydurmak gerektiğini belirten Avdagiç, “Artık özel bir dönemdeyiz. Bugüne kadar gelmiş kabullerle yürümek yerine, evrimsel değil biraz devrimsel adımlar atmak lazım” ifadelerini kullandı.
“PİYASAYA MÜDAHALE DOĞRU BİR YAKLAŞIM DEĞİL”
Kira, özel okul fiyatları ve döviz kurlarına yönelik devlet müdahalelerinin piyasanın doğal dengesini bozduğunu ifade eden Avdagiç, serbest piyasa koşullarının önemine dikkati çekti.
Kira artışlarının yıllık yüzde 25 ile sınırlandırılmasının ardından mülk sahiplerinin “önden yüklemeli” kira talep etmeye başladığına değinen İTO Başkanı, “Örneğin evini 50 bin liraya kiraya verecek biri, ‘yarın artış kısıtlanır ben şimdiden 70 bin isteyeyim’ diyerek yeni artışları tetikledi” dedi. Benzer durumun döviz kuru için de geçerli olduğunu belirten Avdagiç, dövizin baskılanması durumunda piyasanın bir noktadan sonra kendi dengesini zorla oluşturacağı uyarısında bulundu.
İHRACATÇININ YÜZDE 84’Ü DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNİ KULLANMIYOR
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB), firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk Lirası’na dönüşümünü destekleyen yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteği uygulamasındaki bürokrasiye değinen Avdagiç, ihracatçıların bu sistemi riskli bulduğu için tercih etmediğini açıkladı.
Avdagiç, “Bu desteği alan firmalara yönelik ‘şunu yaparsan cezalandırırım’ gibi yönetilemez kurallar var. İş hayatı çok dinamik. Birçok şirket bu risklerle karşılaşmamak için desteği almıyor. Bu yüzden ihracatçıların sadece yüzde 16’sı bu desteği kullanırken, yüzde 84’ü kullanmıyor” diyerek düzenleme talep etti.
“TRANSİT TİCARET MERKEZİ ALKIŞLANACAK BİR PROJE”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan yeni vergi düzenlemesi kapsamındaki “transit ticaret merkezi” hedefini “müthiş bir adım” olarak nitelendiren Avdagiç, şu değerlendirmeyi yaptı:
“İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) yerleşik şirketlere transit ticaret kazançları tamamen vergisiz olacak. Bu teşvik İFM dışındaki kurumlar için de yüzde 95 kazanç indirimi getirecek. Alkışlanacak bir hareket.”
Dubai’nin 4 milyon ton transit ticaret hacmine sahip olduğunu, Türkiye’nin ise henüz 1 milyon tona ulaşamadığını belirten Avdagiç, bürokrasinin azaltılmasıyla Türkiye’nin hızla 5 milyon ton hedefine ulaşabileceğini ifade etti ve ekledi: “Vallahi de yaparız, billahi de yaparız.”
EMEK YOĞUN SEKTÖRLER İÇİN “SINIR ÖTESİ ÜRETİM” MODELİ
Türkiye’de asgari ücretli bir çalışanın işverene maliyetinin bin dolar barajını aşmasıyla hazır giyim, ayakkabı ve mobilya gibi emek yoğun sektörlerde rekabetçiliğin zorlaştığını belirten Avdagiç, Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği’nin (TGSD) Suriye sınırında üretime yönelik projesine destek verdi.
Suriye sınırında veya Halep’te kurulacak organize bölgelerde üretim yapılarak malların Türkiye’de tamamlanıp “Türk Malı” olarak ihraç edilmesinin, hem yurt dışındaki mevcut müşterileri koruyacağını hem de firmalara ciddi katkı sağlayacağını dile getirdi.
İTO BAŞKANI ŞEKİB AVDAGİÇ’TEN 7 KRİTİK ÖNERİ:
1) Ezber bozan adımlar: Alışılmış, klasik formüller ve küçük iyileştirmeler yerine köklü reformlar yapılsın.
2) Müdahalelere son verilmeli: Kira, özel okul ve döviz kuru baskılamaları serbest piyasa dengesini bozuyor, uzun vadede sürdürülemez.
3) Sınır ötesi üretim: Hazır giyim, ayakkabı ve mobilya gibi sektörler için Halep veya sınır bölgelerinde üretim modeli değerlendirilsin.
4) Transit ticarette hedef 5 milyon ton: Mevzuattaki ithal-ihraç bürokrasisi tek işleme indirilerek ticaret hızlandırılsın.
5) Döviz dönüşüm desteği esnetilmeli: İhracatçıya sağlanan yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin şartları yönetilebilir hale getirilsin.
6) Özel okul ücretlerinde KDV yüzde 1 olsun: Özel okul velisinin devlet üzerinden aldığı maliyet yükü dikkate alınarak KDV oranı sembolik düzeye çekilsin.
7) Kuyumculukta bürokrasi azaltılsın: Ayar evlerinin yetkilerinin Darphane’ye devredilmesi süreci yavaşlattı. İhracatçının 15 gün onay bekleme sorunu hızla çözülsün.
“ÖZEL OKUL ÜCRETLERİNDE KDV YÜZDE 1’E DÜŞÜRÜLMELİ”
Özel okulda okuyan her öğrencinin devletin sırtından büyük bir mali yükü aldığını hatırlatan Avdagiç, velilerin desteklenmesi adına KDV’nin düşürülmesi gerektiğini söyledi: “Bir öğrencinin devlete 100 birim maliyeti varsa, özel okula göndererek devletin sırtından bu yükü alıyorsunuz. Üzerine bir de KDV ödeniyor. Birçok ülkede devlet, bu yükü hafifleten velilere katkı yapar.
“KUYUMDA YENİDEN FIRSAT KAPISI ARALANDI”
Orta Doğu’daki savaş nedeniyle son iki yılda Dubai’ye kan kaybeden kuyumculuk sektörünün yeniden Türkiye’yi merkez seçebileceğini ifade eden Avdagiç, bu fırsatı değerlendirmek için Darphane onay süreçlerindeki 15 günlük gecikmelerin acilen giderilmesi gerektiğini vurguladı.
About the Author
