İzmir barajlarında dünkü kısa soluklu toparlanma bugün yerini yeniden düşüşe bıraktı. Kentin ana su kaynağı Tahtalı Barajı’nda aktif doluluk yüzde 54,29 seviyesine geriledi. Dün yüzde 54,37’ye çıkan oran, 0,08 puanlık bir geri çekilme gösterdi.
Balçova Barajı yüzde 89,87’ye, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı ise yüzde 72,32’ye düşerek erime trendini sürdürüyor. Alaçatı mayıs ortasından bu yana yaklaşık yüzde 3,5 oranında su kaybetti, Çeşme yarımadasında yaz sezonunun başlamasıyla birlikte su baskısının arttığı görülüyor.
Tüm barajlardaki toplam kullanılabilir su 362,2 milyon metreküpe ulaştı. Geçen yılın aynı tarihinde bu rakam 66 milyon metreküptü.
İZMİR BARAJ DOLULUK ORANLARI (5 HAZİRAN 2026)
- Tahtalı Barajı: %54,29 (aktif doluluk)
- Balçova Barajı: %89,87
- Ürkmez Barajı: %97,55
- Gördes Barajı: %41,22
- Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %72,32
ELDEKİ SU İZMİR’İ KIŞA KADAR TAŞIR MI?
İzmir barajlarının 5 Haziran görünümü, geçen yıla kıyasla çok daha güçlü bir konuma işaret ediyor. Tahtalı’daki 155,8 milyon metreküp kullanılabilir su geçen yılın aynı tarihindeki 40,5 milyon metreküpün 3,8 katı. Tüm barajlardaki 362 milyon metreküplük toplam stok ise günlük tüketime bölündüğünde yaklaşık 520 günlük su güvencesine karşılık geliyor.
4 Haziran’da İzmir’de toplam 696 bin metreküp su üretildi. Bu üretimin yüzde 25,4’ü Gördes’ten, yüzde 17,6’sı Göksu Kuyuları’ndan, yüzde 16,9’u Tahtalı’dan, yüzde 16,6’sı ise Halkapınar Kuyuları’ndan sağlandı.
Yer altı kuyuları toplamda günlük üretimin yüzde 54’ünü karşılıyor. Tahtalı’nın günlük üretimdeki payının yüzde 16,9’da kalması, İZSU bu barajdan bilinçli olarak daha az su çekip yükü Gördes ve yer altı kaynaklarına dağıtıyor olabilir. Geçen yazın acı deneyiminden sonra Tahtalı’yı olabildiğince koruyan bir strateji izleniyor olması ihtimaller arasında değerlendiriliyor.
ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI
BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?
İzmir geçen yazı 6 aylık gece kesintileriyle geçirdi. Tahtalı Barajı’nın fiilen tükendiği o kriz, doluluk oranlarının İzmirlilerin günlük yaşamını ne denli doğrudan etkilediğini gösterdi. Bu yılki rakamlar çok daha güçlü olsa da yaz aylarında tüketimin ve buharlaşmanın artmasıyla birlikte barajların seyri dikkatle izleniyor.
BARAJ DOLULUK ORANI NE ANLAMA GELİYOR?
Bir barajın içindeki suyun, o barajın taşıyabileceği maksimum su miktarına oranı doluluk oranını veriyor. İZSU bu oranı aktif doluluk üzerinden açıklıyor; yani barajın dibinde kalıp teknik nedenlerle kullanılamayan ölü hacim hesabın dışında tutuluyor ve yalnızca musluklara ulaştırılabilecek su ölçülüyor.
TOPLAM DOLULUK İLE AKTİF DOLULUK NEDEN FARKLI?
Her barajın tabanında pompalanması mümkün olmayan bir su katmanı kalıyor; buna ölü hacim deniyor. Toplam doluluk bu kullanılamaz kısmı da sayarken, aktif doluluk yalnızca şebekeye verilebilecek suyu kapsıyor. İZSU tüm verilerini aktif doluluk üzerinden paylaştığı için İzmir’deki rakamlar kentin gerçek su durumunu doğrudan yansıtıyor.
İZMİR’İN SU GÜVENLİĞİNİ NE BELİRLİYOR?
Tahtalı Barajı uzun yıllardır İzmir’in omurgası olarak biliniyor ve 155,8 milyon metreküplük kullanılabilir suyla kentin en büyük tekil rezervini barındırıyor. Ancak İzmir’im su kaynakları barajlarla sınırlı değil. Yer altı kuyuları günlük su üretiminin yarısından fazlasını karşılıyor. Yine de Tahtalı’nın doluluk seviyesi yaz güvenliğinin en kritik göstergesi olmaya devam ediyor.
DOLULUK DÜŞTÜĞÜNDE İZMİR’DE NELER YAŞANIYOR?
Geçen yaz Tahtalı yüzde 10’un altına düştüğünde 13 ilçede gece kesintileri başladı ve bu kesintiler tam 6 ay sürdü. İZSU Gördes’in ölü hacminden su çekmek, 20 yıldır atıl kalan Güzelhisar hattını onarmak ve yer altı kuyularını yenilemek zorunda kaldı. Tüm bu olağanüstü çabayla kentin su ihtiyacının ancak yüzde 28’i karşılanabildi.
İZMİR BARAJLARINDAKİ SU HANGİ AMAÇLARLA KULLANILIYOR?
Tahtalı, Gördes ve Balçova barajları doğrudan içme suyu üretiyor. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı Çeşme yarımadasına hem içme hem sulama suyu sağlıyor. Güzelhisar normalde sulamaya yönelik çalışıyor ama geçen yaz yaşanan krizde olduğu gibi gerektiğinde içme suyuna destek verebiliyor.
