Ortadoğu’da şubat ayı sonunda patlak veren savaş nedeniyle deniz ticareti hatlarında devam eden ağır lojistik aksaklıkların yanı sıra, dünyanın en büyük üreticisi konumundaki Çin’de yeni üretim kısıtlamalarının kapıda olduğuna yönelik endişeler fiyatları uçurdu.
Londra Metal Borsası’nda (LME) işlem gören alüminyum kontratları, yaşanan bu çifte arz şokuyla birlikte son dört yılın en yüksek seviyesine sıçrayarak küresel imalat sanayisinde hammadde alarmı verilmesine neden oldu.
ÇİN’DE EMİSYON DENETİMLERİ DÖKÜM TESİSLERİNİ VURDU
Londra Metal Borsası’nda sanayi metali fiyatları gün içinde yüzde 1,6’ya kadar varan sert bir tırmanış kaydetti. Küresel emtia araştırma şirketi Mysteel Global tarafından yayımlanan rapora göre, uluslararası emtia tüccarları Çin hükümetinin attığı yeni yeşil dönüşüm adımlarından endişe duyuyor. Pekin yönetiminin, kilit sanayi sektörlerinin enerji kullanımı ve karbon emisyonlarını ülke çapında çok sıkı bir denetime tabi tutması, döküm tesislerini köşeye sıkıştırdı.
Çinli yetkililerin, çevre kirliliği ve enerji kotası sınırları nedeniyle döküm tesislerinden üretim kapasitelerini acilen düşürmelerini talep ettiği, bu durumun da piyasaya sürülecek ürün miktarını radikal şekilde azaltacağı bildirildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI ETKİSİ
Aslında Çin’deki alüminyum döküm tesisleri, Ortadoğu’daki askeri çatışmaların neden olduğu küresel arz kıtlığından maksimum düzeyde yararlanmak adına bir süredir yasal kapasitelerinin çok üzerinde tam gaz çalışıyordu.
Şubat ayı sonlarında bölgede savaşın patlak vermesinden bu yana, Hürmüz Boğazı’nın fiili olarak kapanması Ortadoğu’dan dünyaya yayılan metal arzını neredeyse sıfırlamış ve bu boşluk LME fiyatlarını hızla yukarı taşımıştı. Ancak küresel pazarda stoklar artarken Çinli makamlar, fabrikaların bu kontrolsüz ve aşırı üretimini çevre politikaları gereği zorla dizginlemeye başladı. Mysteel’in aktardığı saha bilgilerine göre, Guangxi eyaletindeki Baise kentinde bulunan dev bir döküm tesisi, erimiş alüminyum üretimini emir doğrultusunda şimdiden kıstı.
Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı da 13 Mayıs’ta yaptığı resmi duyuruda, sadece alüminyumun değil, çelik ve petrol rafinerisi sektörlerinin de bu sert emisyon kısıtlamalarının doğrudan hedefi olacağını ilan etti.
TON BAŞINA FİYAT 3 BİN 697 DOLARA FIRLADI
Resmi verilere göre, dünyanın en büyük üreticisi olan Çin’in günlük alüminyum üretimi, geçtiğimiz ay tüm zamanların rekorunu kırarak günlük 129 bin tona kadar ulaşmıştı.
Devletin bu devasa üretime fren koymasıyla birlikte Londra Metal Borsası’nda (LME) alüminyumun ton başına fiyatı yüzde 1,3’lük yeni bir artışla 3 bin 697 dolara kadar tırmandı. Bu rakam, küresel ekonomide tedarik zinciri krizlerinin yaşandığı Mart 2022 döneminden bu yana görülen en yüksek piyasa değeri olarak kayıtlara geçti.
BAKIR DA YAPAY ZEKA PATLAMASIYLA REKOR TAZELEDİ
Alüminyumdaki bu agresif yükseliş trendine diğer sanayi metalleri de eşlik ediyor. Yatırımcılar bir yandan Ortadoğu’daki savaşı sona erdirebilecek diplomatik barış müzakerelerini yakından izlerken, bakır fiyatları da inişli çıkışlı ve dalgalı bir seyir izleyerek ton başına 13 bin 630 dolar civarında dengelendi.
“Kırmızı metal” olarak adlandırılan bakır, özellikle dünya genelinde yaşanan yapay zeka patlamasıyla bağlantılı veri merkezlerinin ve teknoloji altyapılarının inşasında kritik bir öneme sahip. Yeni nesil teknoloji yatırımları için bakıra yönelik yoğun küresel fon bahislerinin yapılması, endüstriyel metal fiyatlarını bu ay tarihinin en yüksek rekor seviyelerine bir kez daha yaklaştırdı.
