HABER MERKEZİ – Türkiye, sağlık teknolojileri alanında dikkat çekici bir ilke daha imza attı. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi ile Muş Devlet Hastanesi arasında Turkcell’in 5G altyapısı üzerinden gerçekleştirilen uzaktan cerrahi operasyon kapsamında, böbrek taşı tedavisinde kullanılan Retrograd İntrarenal Cerrahi (RIRS) yöntemiyle dünyanın ilk uzaktan ameliyatı başarıyla gerçekleştirildi.
Aslında uzaktan yapılan operasyonların benzerlerini daha önce görmüştük. Türkiye’de yapılan bu operasyon ise RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan böbrek taşı ameliyatı olma özelliğini taşıyor. Üstelik yaklaşık 1300 km uzaktan yapılan ve dört saat civarında süren ameliyat, Türkiye’de yerli ve milli imkanlarla üretilen bir cihazla yapılan, ilk uzaktan ameliyat olarak tıp tarihine de geçti.
DÜNYADA İLK KEZ YAPILDI
Operasyonu İstanbul’da gerçekleştiren, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tzevat Tefik, milisaniyelerin bile oldukça önemli olduğu bu operasyon hakkında önemli detaylar paylaştı.
“Turkcell’in 5G altyapısı ve ELMED’in yerli üretim İbn-i Sina robotu aracılığıyla, Muş’taki hastamızı İstanbul’dan, tıpkı aynı ameliyathanede gibi takip edebildik. Sistemin sağladığı ultra düşük gecikme süresi sayesinde cerrahi sezgimizden hiçbir şey kaybetmeden işlemi tamamladık. Bu çalışma, telecerrahinin yalnızca bir teknoloji demonstrasyonu olmadığını; doğru altyapı, deneyimli ekip ve multidisipliner işbirliğiyle, klinik pratikte güvenle uygulanabilir bir model olduğunu somut biçimde ortaya koydu.Türkiye’de bir ilk olmasının ötesinde, RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan böbrek taşı ameliyatı olması bu başarıyı küresel ölçekte de anlamlı kılıyor. Uluslararası akademik işbirlikleri çerçevesinde robot yardımlı retrodrad intrarenal telecerrahiyi, küresel ölçekte yaygınlaştırmayı ve Türkiye’yi bu alanda uluslararası bir referans merkezi konumuna taşımayı hedefliyoruz.”
Tabi bu kadar uzaktan yapılan bir ameliyatın merkezinde 5G teknolojisi yer alıyor. Bu teknolojiyi daha çok bireysel kullanıcılar tarafında konuşuyor olsak da, asıl faydalarını endüstüri ve sağlık gibi alanlarda göreceğiz. 5G’nin sunduğu ultra düşük gecikme süresi ve yüksek veri aktarım kapasitesi bunu mümkün kılıyor.
5G TEKNOLOJİSİNİN ETKİLERİ
Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, 5G teknolojisinin eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar yaşamın her alanında köklü bir dönüşümü tetiklediğini belirterek şunları söyledi:
“Turkcell olarak 5G’yi Türkiye’nin dijital geleceği için stratejik bir eşik olarak görüyoruz. Bu teknoloji; çok yüksek hız, ultra düşük gecikme ve güçlü veri taşıma kapasitesiyle hayatın her alanında yeni bir dönemin kapılarını açıyor. İstanbul-Muş arasında yaklaşık 1500 kilometre mesafeden Superbox 5G aracılığıyla başarılı bir şekilde gerçekleştirilen bu operasyon, Turkcell 5G’nin mesafeleri engel olmaktan çıkaran kapasitesinin çok çarpıcı bir örneği. Bu kapsamda yakın gelecekte eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar birçok alanda 5G’nin dönüştürücü etkisini daha da fazla göreceğiz. Turkcell olarak sahip olduğumuz altyapı ve en geniş frekans bandıyla, bu köklü değişime liderlik etmenin haklı gururunu yaşıyoruz. Bu vesileyle sayın rektörümüze, kıymetli hocalarımıza, tüm paydaşlarımıza ve çalışma arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum.”
Dünyanın ilk uzaktan yapılan böbrek taşı ameliyatında, Elmed firması tarafından geliştirilen İbn-i Sina adlı robotik cihaz kullanıldı. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk yüksek teknolojili tıbbi cihaz üreticilerinden biri olan Elmed’in kurucusu Ahmet Sinan Kabakçı, bu robotik cihazın yerli ve milli olduğunun altını çizdi.
2012 yılında bu sürece başladık, TÜBİTAK projesi ile gerçekleştirilen bu robot için dünyanın ilk böbrek taşı kırma robotu patentlerini aldık ve şu anda dünyada birçok merkezde kullanılıyor. Telecerrahi ile böbrek taşının tedavisi dünyada ilk defa, bugün burada gerçekleştirildi. Aslında Da Vinci dediğimiz cerrahi robotla ve buna benzer olan robotlarla dünyanın değişik yerlerinde telecerrahi yapılmıştı ama taş tedavisi ilk kez yapılıyor. Zaten bu taş tedavisini yapan robotu biz geliştirdikten sonra Fransa, Güney Kore, ABD’de cihazlar çıkmıştı, şu anda Çin’de de iki üç tane çalışma var ama henüz bunların hiçbiri ticaretleşmedi. Bunların hepsinden önce, ilk kez bizim robotumuzda bu yöntemle uzaktan taş tedavisi yapılmış oldu.
Uzmanlar gelişmiş internet altyapısı ve robotik sistemlerin sağlık sektöründe yepyeni kapılar açacağını belirtiyor. 5G altyapısı sayesinde uzman cerrahlara erişimi kısıtlı olan bölgelerdeki hastalar da ileri düzey tedavi yöntemlerinden faydalanabilecek.
