Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği “mutlak butlan” kararı ve sonrasında CHP Genel Merkezi’nin polis gözetiminde tahliye edilmesi, uluslararası kamuoyunda geniş tartışma yarattı. Dünyanın önde gelen medya kuruluşları gelişmeleri yalnızca iç siyasi kriz olarak değil, Türkiye’nin demokratik yapısı açısından kritik bir eşik olarak değerlendirdi.
Amerikan basınında çıkan yorumlarda, kurultay delegelerinin oylarıyla göreve gelen yönetimin yargı kararıyla görevden uzaklaştırılmasının, Türkiye’de siyasi mücadele alanının artık doğrudan yargı üzerinden şekillendiği yönünde algı oluşturduğu ifade edildi.
POLİS GÖZETİMİNDE TAHLİYEYE BÜYÜK ELEŞTİRİ
ABD merkezli The New York Times gazetesinde yayımlanan analizde, CHP yönetiminin Genel Merkez binasından çıkarılma biçiminin uluslararası çevrelerde “otoriter uygulamalar” tartışmasını yeniden gündeme taşıdığı belirtildi. Yazıda, sandıkla belirlenen siyasi iradenin mahkeme kararları üzerinden tartışmalı hale gelmesinin, Türkiye demokrasisi açısından hassas ve yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği yorumu yapıldı.
“SİVİL DİRENİŞ” YORUMU
Fransız Le Monde gazetesi ise yaşananların yalnızca CHP içerisindeki liderlik mücadelesi olarak okunamayacağını vurguladı. Gazete, yargı süreçlerinin iktidar lehine yeni siyasi alanlar oluşturduğu yönündeki eleştirilerin Avrupa’da giderek daha yüksek sesle dillendirildiğini aktardı.
Le Monde’un analizinde, CHP Genel Merkezi’nin polis eşliğinde boşaltılmasının Türkiye’nin uluslararası imajına zarar verebileceği belirtilirken, Özgür Özel’in “CHP bundan sonra sokaktadır” açıklamasıyla başlattığı sürecin, dış basında “sivil direniş” ve “toplumsal mobilizasyon” başlıklarıyla değerlendirildiği kaydedildi.
“ERDOĞAN’IN SİYASİ ÇİZGİSİ SERTLEŞİYOR”
Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi de gelişmeleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetiminin giderek sertleşen siyasi çizgisinin yeni bir göstergesi olarak yorumladı. Gazete, Türkiye’de muhalefetin en köklü siyasi yapılarından biri olan CHP’ye yönelik müdahalenin, ülkedeki siyasi atmosfer açısından alışılmış krizlerin ötesine geçtiğini savundu.
Gazetenin yorumunda, Cumhuriyet’in kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulan partiye yönelik bu müdahalenin toplumun geniş kesimlerinde “kritik kırılma anı” olarak görülebileceği ifade edildi. Yazıda ayrıca kamuoyunun yaşananları demokratik haklara yönelik bir alarm mı yoksa geri dönülmesi zor yeni bir siyasi düzenin işareti mi olarak değerlendireceğinin belirleyici olacağı vurgulandı.
ZAMANLAMA VURGUSU YAPILDI
İngiliz Financial Times gazetesi ise olayların zamanlamasına dikkat çekti. Gazete, son yerel seçimlerde önemli başarı elde eden CHP’nin Özgür Özel liderliğinde güçlü bir siyasi ivme yakaladığını hatırlatarak, mahkeme kararının muhalefetin yükselen enerjisini dağıtabileceği değerlendirmesine yer verdi.
Analizde, CHP’nin artık iktidara karşı siyasi strateji geliştirmek yerine uzun süreli bir hukuki meşruiyet tartışmasının içine sürüklendiği ifade edildi. Yazıda ayrıca oluşan siyasi tablonun, ilerleyen süreçte anayasa değişikliği tartışmaları ve iktidarın siyasi manevra alanı açısından yeni fırsatlar yaratabileceği ileri sürüldü.
“TÜRKİYE’NİN BATI İLE İLİŞKİLERİNİ ETKİLEYEBİLECEK BİR KARAR”
Reuters haber ajansı da yayımladığı analizde, NATO üyesi Türkiye’de yaşanan bu gelişmelerin demokratik dengeyi ciddi biçimde sarstığı yorumunu yaptı. Ajans, siyasi gerilimin yalnızca iç politikayı değil, Türkiye’nin Batı ile ilişkilerini de etkileyebilecek boyuta ulaştığını belirtti.
MUHALEFET TABANINDA KIRILMALAR
Alman Der Spiegel dergisi ise Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden Genel Merkez yönetimine dönüş sürecine odaklandı. Dergi, 2023 seçimleri sonrası CHP’de başlayan değişim sürecinin ardından yaşanan geri dönüşün, muhalefet tabanında yeni kırılmalar yaratabileceğini yazdı.
Der Spiegel’in değerlendirmesinde, Kılıçdaroğlu’nun dönüş biçiminin siyasi kariyerine zarar verebileceği ifade edilirken, yaşananların muhalefet içindeki ayrışmayı daha da derinleştirebileceği kaydedildi.
DEMOKRASİ ELEŞTİRİLERİ ARTIYOR
İngiliz The Guardian gazetesi de CHP tabanında oluşabilecek etkileri ele aldı. Gazete, seçimle gelen bir yönetimin polis desteğiyle Genel Merkez’den çıkarılmasının parti içerisinde uzun süre tamir edilemeyecek kırgınlıklar doğurabileceği yorumunu yaptı.
Dış basındaki değerlendirmelerde ortak nokta ise Türkiye’nin önümüzdeki dönemde daha sert siyasi kutuplaşmalar, uzun sürecek hukuki tartışmalar ve uluslararası arenada artabilecek demokrasi eleştirileriyle karşı karşıya kalabileceği oldu.
