Küresel ısınma ile birlikte soğutma ihtiyacı artarken, Suudi Arabistan’daki Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (KAUST) araştırmacıları, enerji krizine ve karbon emisyonuna son verebilecek devrim niteliğinde bir buluşa imza attı. NESCOD adı verilen yeni teknoloji, ne bir priz ne de bir batarya gerektiriyor; sadece tuz ve güneş enerjisiyle çalışıyor.
Sisteminin kalbinde, termodinamiğin temel prensiplerinden biri olan “endotermik çözünme” yatıyor. Sistem, amonyum nitrat tuzunun suda çözülmesiyle tetikleniyor. Bu kimyasal reaksiyon gerçekleşirken çevredeki ısıyı hızla emiyor ve ortam sıcaklığını anında düşürüyor.
Laboratuvar testleri, sistemin metrekare başına 191 watt gibi etkileyici bir soğutma gücü ürettiğini kanıtladı. Bu performans, özellikle gıda muhafazası ve yaşam alanı soğutması için kritik bir eşik olarak kabul ediliyor.
Güneşle “şarj olan” soğutucu
Sistemi rakiplerinden ayıran en büyük özellik, sürdürülebilirliği. Soğutma işlemi bittikten sonra devreye giren 3 boyutlu güneş enerjisi rejeneratörü, tuzlu su çözeltisini güneş ışığıyla buharlaştırıyor. Su buharlaşıp ayrıştığında, geride kalan tuz kristalleri bir sonraki kullanım için “yeniden şarj” edilmiş oluyor.
Soğutma etkisi, tıpkı bir pil gibi depolanabiliyor ve güneşin olmadığı gece saatlerinde veya farklı mevsimlerde kullanılabiliyor.
Sistem, ortam sıcaklığını 5 ila 15 derece Celsius aralığında sabit tutabiliyor.
Buharlaşan suyu geri kazanan teknoloji, milyonda bir (1 ppm) kirlilik oranının altında, içilebilir temiz su üreterek kurak bölgelere çifte çözüm sunuyor.
Sistem, sadece teknik bir başarı değil, aynı zamanda ekonomik bir devrim vaat ediyor. Sistemde kullanılan amonyum nitrat, gübre endüstrisinde yaygın olarak kullanılan ve son derece düşük maliyetli bir materyal.
Özellikle elektrik altyapısının zayıf olduğu gelişmekte olan ülkeler ve çöl bölgeleri için tasarlanan bu “şebekeden bağımsız” sistem, klima maliyetlerini sıfıra indirirken çevresel zararı da ortadan kaldırıyor. 3 boyutlu mimarisi sayesinde az alanda yüksek verim sağlayan yeni teknoloji, yakın gelecekte sürdürülebilir soğutmanın yeni standardı olmaya aday.