Edirne’de taşkından kenti korumak için çekilen setle Tunca Nehri arasında kalan ve adeta nehir ile şehir arasında sıkışıp kalan tarihi Evliya Kasımpaşa Camisi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarında kritik bir aşamaya geçildi. Yıllarca nehir taşkınlarıyla boğuşan ve zamana meydan okuyan 548 yıllık bu devasa miras için zemin güçlendirme çalışmalarına resmen başlandı.
Gelişmelere dair açıklamalarda bulunan Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Ahmet Saraç, eserin tarihi önemine dikkat çekerek restorasyonun bilim heyeti nezaretinde büyük bir titizlikle yürütüldüğünü vurguladı.
Caminin çevresinde yürütülen araştırma kazılarında Edirne’nin geçmişine ışık tutacak heyecan verici keşifler yapıldı.
Bölge Müdürü Ahmet Saraç, yürütülen titiz çalışmalar hakkında şu bilgileri verdi:
‘Camimizin haziresinde (mezarlık bölgesi) bulduğumuz mezar taşlarının Edirne tarihine çok önemli bir ışık tutacağını düşünüyoruz. Burada çalışmalarımız aralıksız devam ediyor. Tüm restorasyon projelerimizde olduğu gibi, burada da uzman hocalarımızdan oluşan bir bilim heyeti nezaretinde çalışıyoruz. Ecdat yadigarı bu eserde tek bir hata yapmamak adına çok titiz davranıyoruz.’
Geçtiğimiz günlerde yaşanan su taşkınında camiye bir miktar su sirayet ettiğini belirten Saraç, yapılan statik çözümlemeler ve analizler sonucunda önlerinde hiçbir belirsizlik kalmadığını ifade etti.
Caminin zemin ve temel güçlendirme imalatlarına başladıklarını müjdeleyen Saraç, yapının geleceğine dair şu kritik değerlendirmede bulundu:
‘Bir su taşkını oldu ve camimize bir miktar su sirayet etti. Ancak biliyoruz ki bu Edirne’nin bir gerçeği; Edirne, bu su taşkınlarıyla yaşıyor. Burası bir ‘yalı camisi’ özelliği taşıyor. Bilim heyetimizle yaptığımız değerlendirmeler sonucunda, camimizi haziresiyle ve nehir kenarındaki rıhtımıyla beraber bu özgün haliyle korumanın en doğrusu olduğuna karar verdik. Zemin güçlendirmenin ardından kubbe ve minare imalatlarına geçeceğiz.’
Edirne’nin Kirişhane semtinde yer alan Evliya Kasımpaşa Camisi, Osmanlı tarihinin en güçlü dönemlerine tanıklık etmiş bir eser.
Sultan 2. Murat ve Fatih Sultan Mehmet dönemlerinde vezirlik yapan ve halk arasında ‘Evliya’ olarak anılan Kasım Paşa tarafından 1478 yılında inşa ettirildi. Kare planlı, tek minareli ve kubbeli avlulu bir mimariye sahip olan bu tarihi yapı, nehir taşkınlarından kenti korumak amacıyla inşa edilen set nedeniyle Tunca Nehri ile set arasında sıkışıp kaldı.
Yüzyıllar boyunca nehrin taşması sonucu defalarca su altında kalan tarihi cami, ciddi şekilde harap olması nedeniyle 1950 yılında hem ibadete hem de ziyarete kapatıldı. Yıllar boyunca pek çok kez kurtarma projesiyle gündeme gelen tarihi yalı camisinin makus talihi, bölgede yapılan kanal çalışmalarıyla su baskını riskinin azalmasının ardından başlatılan bu büyük restorasyon projesiyle nihayet değişiyor. Tarihi yapının en kısa sürede küllerinden doğarak yeniden ziyarete açılması hedefleniyor.
