Samsung Electronics, son yılların en kritik işçi kriziyle karşı karşıya. Şirket yönetimi ile sendika arasında yürütülen prim ve ücret görüşmelerinden sonuç çıkmayınca, 48 bin çalışanın perşembe günü işi bırakması planlanıyor.
Grev kararının 18 gün sürmesi bekleniyor. Bu durum, özellikle Samsung’un çip üretim birimlerinde aksama yaşanabileceği endişesini artırıyor. Greve katılması beklenen çalışanların büyük bölümünün şirketin yarı iletken bölümlerinde görev yapması, krizin teknoloji sektörü açısından önemini daha da büyütüyor.
Samsung, dünyanın en büyük bellek çipi üreticilerinden biri. Şirketin üretiminde yaşanabilecek uzun süreli bir aksama, yapay zekâ patlamasıyla zaten baskı altında olan küresel çip tedarikini daha da zorlayabilir. Özellikle yüksek bant genişlikli bellek ve veri merkezi bileşenlerine talebin arttığı bir dönemde bu tür bir grev, fiyatlar üzerinde de baskı oluşturabilir.
ANLAŞMA SON ANDA BOZULDU
Sendika lideri Choi Seung-ho, hükümet arabulucusunun sunduğu son teklifi kabul ettiklerini ancak yönetimin geriye kalan son başlıkta anlaşmaya yanaşmadığını söyledi. Choi, kamuoyundan özür dileyerek mümkün olan en fazla tavizi verdiklerini ancak sonuç alınamadığını belirtti.
Samsung yönetimi ise sendikanın “kabul edilemez” taleplerde ısrar ettiğini savundu. Şirket, özellikle zarar eden birimler için talep edilen prim düzenlemelerinin yönetim ilkelerine zarar vereceğini belirtti.
Görüşmelerdeki en önemli başlıklardan biri prim sistemiydi. Sendika, yıllık maaşın yüzde 50’siyle sınırlı olan prim tavanının kaldırılmasını, yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin primlere ayrılmasını ve bu düzenlemelerin yalnızca bir yıllık değil kalıcı bir yapıya kavuşturulmasını istedi.
Çalışanların tepkisinde, Samsung ile rakibi SK Hynix arasındaki ücret farkı da etkili oldu. SK Hynix, yapay zekâ çiplerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek tedarikinde Nvidia ile kurduğu güçlü konum sayesinde son dönemde öne çıkmıştı. Bu başarı, Samsung çalışanları arasında ücret ve prim adaleti tartışmasını daha da alevlendirdi.
ÇİP TEDARİĞİ ETKİLENEBİLİR
Samsung hisseleri, grev endişeleriyle çarşamba günü yüzde 1,6 düşüşle işlem gördü. Şirketin hisselerinde son bir haftalık kayıp ise yüzde 4,5 seviyesine ulaştı. Bazı yatırımcılar için asıl endişe, grevin tek seferlik maliyetinden çok iş gücü maliyetlerinde kalıcı bir artış ihtimali.
Güney Kore hükümetinin sürece müdahale edip etmeyeceği de merak konusu. Hükümetin, grevin ekonomiye ciddi zarar verebileceği gerekçesiyle acil tahkim yoluna başvurabileceği belirtiliyor. Böyle bir karar alınırsa grev 30 gün boyunca durdurulabilir ve taraflar yeniden arabuluculuk masasına çekilebilir.
Ancak hükümet kanadından gelen son açıklamalarda acil tahkim için henüz erken olduğu ve diyalog için hâlâ zaman bulunduğu vurgulanıyor. Güney Kore’de çalışma otoriteleri de tarafların anlaşma zemini bulması halinde arabuluculuk sürecinin her an yeniden başlayabileceğini belirtiyor.
Samsung’un Güney Kore ihracatının yaklaşık dörtte birini oluşturması, bu grevi sıradan bir işçi-işveren anlaşmazlığından çıkarıyor. Ülkenin merkez bankasından bir yetkiliye göre en kötü senaryoda grev, bu yıl için yüzde 2 olarak öngörülen ekonomik büyümeden 0,5 puana kadar götürebilir.
Bu nedenle Samsung’daki kriz yalnızca şirket içi bir ücret pazarlığı olarak görülmüyor. Yapay zekâ çağında bellek çiplerine olan talebin hızla arttığı bir dönemde, dünyanın en büyük teknoloji üreticilerinden birinde yaşanacak üretim kesintisi, küresel çip piyasasında yeni bir baskı unsuru haline gelebilir.
