Türkiye otomotiv pazarı, hem sıfır hem de ikinci el cephesinde nisan ayını oldukça sancılı kapattı. Quick Finans’ın SmartIQ verileriyle hazırladığı güncel rapora göre, piyasada geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla zayıf ve kırılgan görünüm derinleşerek devam ediyor. Özellikle ikinci el pazarında talep musluklarının kısılması, reel fiyatlardaki amansız erime ve araçların ilan listelerinde kalma sürelerinin uzaması nisan ayına damgasını vuran ana parametreler oldu.
Sıfır Kilometre Araçlarda Daralma Frene Bastı
Raporda yer alan verilere göre, sıfır kilometre otomobil ve hafif ticari araç pazarı nisan ayında geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1’lik sembolik bir gerileme yaşayarak 104 bin 298 adet olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, mart ayına göre yüzde 2’lik sınırlı bir nefes alma/yükseliş anlamına gelse de genel tablonun gerisinde kalındığını gizleyemedi.
Yılın ilk dört aylık (Ocak-Nisan) kümülatif verilerine bakıldığında ise toplam satış hacmi, geçen yılın aynı döneminin yüzde 3,13 altında kalarak 369 bin 696 adede geriledi.
İkinci El Pazarında Kan Kaybı Hızlandı: Yıllık Kayıp Yüzde 15
Piyasanın asıl omurgasını oluşturan ikinci el otomobil tarafında (15 yaş ve 350 bin km sınırı altı) ise alarm zilleri çalıyor. Yıl başından bu yana süregelen talep düşüşü, nisan ayında iyice belirginleşerek yıllık bazda yüzde 15’lik bir çöküşe sahne oldu.
Sektör analistleri bu sert freni iki ana nedene bağlıyor: İlki, distribütörlerin sıfır araç stoklarını eritmek için devreye soktuğu agresif kampanyaların ikinci eli baltalaması. İkincisi ise küresel jeopolitik risklerin tetiklediği altın fiyatlarındaki ralli ve yüksek faiz ortamının, otomobili bir “yatırım aracı” olmaktan çıkarması. Bu baskı altında, ikinci el araçların reel fiyat endeksinde 2025 yılından bu yana devam eden aşağı yönlü kronik trend nisan ayında da bozulmadı.
Jeopolitik Krizler ve Ekonomik Sis İkinci Eli Vurdu
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur, ikinci el piyasasının küresel savaş ortamı ve makroekonomik dalgalanmalara karşı sıfır araç pazarına kıyasla çok daha savunmasız olması oldu. Yılın ilk çeyreğinde adeta testere dişi gibi dalgalı bir seyir izleyen ikinci el satışları, nisan ayında aylık bazda yüzde 3’lük yapay bir toparlanmayla 334 bin 154 adede çıksa da yıllık kıyaslamada sınıfta kaldı. Nisan 2025’teki 392 bin 231 adetlik satış performansı göz önüne alındığında, pazarın geçen yıla göre geride kaldığı görülüyor.
Galeride Bekleme Süresi Artıyor: Doğru Fiyatlayan Kazanacak
Pazardaki likidite sıkışıklığının en net göstergesi ise araçların stokta kalma süreleri oldu. Mart ayında ortalama 45 gün olan ikinci el otomobillerin satış süresi, nisan ayında 46 güne yükseldi. Binek araçlar tezgahta bir gün daha fazla beklerken, hafif ticari araç segmentinde bu süre 44 gün ile stabil kaldı. Uzmanlar, satış adetlerindeki aylık kıpırdanmalara rağmen stok eritme hızının zayıf olduğunu, bu süreçte ayakta kalmak isteyen işletmelerin “agresif ve doğru fiyatlama” politikası gütmesi gerektiğini vurguluyor.
Hafif Ticaride Ağır Hasar: Yıllık Yüzde 24 Daralma
İkinci el hafif ticari araç segmenti nisan ayında adeta çakıldı. Mart ayındaki kan kaybının ardından nisanda toparlanmaya çalışan pazarda satışlar 47 bin 398 adet olarak gerçekleşti. Aylık bazdaki bu hafif kıpırdanmaya rağmen, geçen yılın nisan ayındaki 62 bin 326 adetlik satış grafiğiyle kıyaslandığında ortaya yüzde 24’lük devasa bir ticari daralma çıktı. Bu tablo, esnafın ve KOBİ’lerin lojistik yatırımlarını askıya aldığının en net kanıtı oldu.
Yaşlı Araçlara Hücum: 15 Yaş Üstü Can Simidi Oldu
Piyasanın genelindeki karamsar havaya tezat oluşturan tek segment ise bütçe dostu 15 yaş ve üzeri araçlar oldu. Ekonomik darboğaz ve krediye erişim engelleri nedeniyle tüketicinin “ayağımı yerden kessin” mantığıyla yaklaştığı bu kategoride satışlar, nisan ayında 129 bin 451 adede tırmandı.
Talebin diri olduğu bu yaşlı araç segmentinde ortalama fiyatlar 411 bin TL’den 414 bin TL’ye yükselirken, stokta kalma süresi ise 50 gün sınırında sabit kaldı. Rapor, bu durumu alt gelir grubunun ve bütçesi kısıtlı tüketicinin zorunlu olarak yaşlı ve görece erişilebilir araç segmentine sığındığı şeklinde yorumladı.
