İtalya’da direksiyon sallayan sürücüler için devrim niteliğinde yeni bir dönem başlıyor. Ülkeye turist akınının tavan yaptığı yaz sezonunun hemen başında yürürlüğe giren yeni bir düzenlemeyle, ücretli otoyollarda yol çalışması kaynaklı trafik yoğunluğu ve gecikme yaşanması halinde sürücülere ücret iadesi yapılacak.
Avrupa’nın en pahalı otoyollarına sahip ülkelerinden biri olan İtalya’da hükümet bu adımı sürücü hakları için bir “dönüm noktası” olarak görse de, sistemin karmaşıklığı ve özellikle turistlerin bu haktan nasıl yararlanacağı büyük bir soru işareti. İşte yeni düzenlemenin tüm teknik detayları ve perde arkası…
ÜCRET İADESİ İÇİN KOŞULLAR BELLİ OLDU
Yeni sisteme göre iade talepleri, İtalya’daki tüm otoyol işletmecilerini tek bir çatıda buluşturan ortak bir mobil uygulama üzerinden yürütülecek. Geri ödeme alabilmek için belirlenen teknik şartlar ise şu şekilde:
10 Dakika Kuralı: Sürücüler, yaklaşık 100 kilometrelik bir güzergahta yol çalışması nedeniyle normal süreden 10 dakikadan daha uzun bir gecikme yaşarlarsa kısmi iade hakkı kazanıyor.
Mesafe ve Zaman Oranı: Mesafe uzadıkça, iade hakkı doğması için gereken gecikme süresi de kademeli olarak artıyor.
Tam İade Şartı: Yolculuk esnasındaki gecikme süresi 2 saati aştığında, genellikle ödenen otoyol ücretinin tamamı geri talep edilebilecek.
Alt Sınır: Yapılacak iade tutarının en az 1 euroyu aşması gerekiyor.
Örneğin ülkenin en büyük otoyol işletmecisi Autostrade per l’Italia, 90 kilometrelik bir hatta yol çalışması nedeniyle 40 dakikalık bir rötar yaşanırsa ücretin %75’ini, gecikme 1 saati bulursa %100’ünü iade edeceğini şimdiden taahhüt etti.
Kazalar, ani hava muhalefeti ya da acil durum gereği yapılması zorunlu olan plansız yol çalışmaları bu iade kapsamının dışında tutulacak. Sistemin tüm otoyol ağında eksiksiz ve tam kapasiteyle çalışmasının ise Aralık ayını bulması bekleniyor.
TURİSTLER İÇİN HİÇ KOLAY DEĞİL
İtalya, başta kendi araçlarıyla seyahat etmeyi seven Avrupalı komşuları olmak üzere her yıl milyonlarca turisti ağırlıyor. Prensip olarak yabancı ülke vatandaşlarının da bu iadeyi talep etme hakkı var. Ancak pratikte işler hiç de kolay değil.
İade uygulamasının yapılacağı sisteme kayıt olabilmek için İtalyan Vergi Numarası (Codice Fiscale) şart koşuluyor. Bir turistin bu numarayı alabilmesi için İtalya’nın kendi ülkesindeki büyükelçiliklerine ya da İtalya içindeki resmi makamlara başvurması gerekiyor. Bu bürokratik engel, birkaç günlük tatil için otoyolu kullanan bir turistin iade almasını fiilen neredeyse imkansız ve aşırı zahmetli bir süreç haline getiriyor.
Alman otomobil kulübü ADAC da bu durumu sert bir dille eleştirerek, İtalya’nın zaten Avrupa’nın en pahalı otoyollarına sahip olduğunu ve getirilen bu iade sisteminin çok karmaşık yapılandırıldığını belirtti.
İtalya Ulaştırma Bakanı Matteo Salvini düzenlemeyi büyük bir başarı olarak sunsa da tüketiciyi koruma dernekleri madalyonun diğer yüzüne dikkat çekiyor.
Dernekler, otoyol işletmecilerinin uzun yıllar boyunca gerçek yaptırımlarla karşılaşmayacağını, dahası şirketlerin bu iade maliyetlerini karşılayabilmek adına otoyol geçiş ücretlerine gizli ya da açık zamlar yapabileceğini savunuyor. Şu an Fransa ile birlikte Avrupa’da kilometre başına ortalama 7 ila 9 cent ile en yüksek geçiş ücretini alan İtalya’da, fiyatların daha da yükselmesi riski bulunuyor.
AKILLI TELEFONUNUZA İNDİRMENİZ GEREKİYOR
Eğer İtalya’da uzun süreli kalacaksanız veya sık sık bu ülkeye seyahat ediyorsanız, yol çalışmalarından doğan haklarınızı aramak için İtalyan otoyol işletmecilerinin resmi dijital platformu olan “Muavy” uygulamasını akıllı telefonunuza indirmeniz gerekiyor. Sistem entegrasyonu tamamen bu uygulama üzerinden sağlandığı için, seyahatiniz esnasında GPS verileriniz ve otoyol giriş-çıkış saatleriniz otomatik olarak eşleştiriliyor. Zahmetli de olsa bir kez vergi numarası tanımlaması yaptıktan sonra, uygulama üzerinden rötar sürelerinizi kronometre hassasiyetinde takip edebilir ve hakkınız olan euro cinsinden iadeleri doğrudan hesabınıza aktarabilirsiniz.
