ABD Başkanı Trump, İran’a karşı 28 Şubat’ta başlattığı savaşın ‘kısa süreli saldırılar’ şeklinde olacağını ve en önemli amaçlarının mevcut rejimi değiştirmek olduğunu belirtmişti. Ancak geçen 2 ayda karmaşık bir ateşkes süreci ve maliyeti tam olarak bilinmeyen ekonomik yükle baş başa kaldı.
New York Times gazetesinde yer alan analizde Trump’ın özellikle savaşın ekonomik yükü açısından zor durumda olduğunu belirtti. Pentagon, Kongre’deki sunumda savaşın maliyetinin 25 milyar dolar olduğunu belirtmişti.
Analizde Trump’ın savaşın maliyetinin en az düzeyde olacağı ve çatışmaların kısa süreli olacağını savunsa da argümanlarının teker teker çöktüğünün altı çizildi.
Ayrıca savaşta aralarında İran Dini Lideri Hamaney’in de olduğu üst düzey liderlerin öldürülmesine rağmen İran’daki rejimin hâlâ sağlam olduğu vurgulandı. Öte yandan ABD ve İsrail’in saldırılarına rağmen İran’ın nükleer kapasitesinin ne kadarının yok edildiğinin belirsiz olduğunun altı çizildi.
ATEŞKES DE UMDUĞU GİBİ OLMADI
ABD basınında çıkan analizde Trump’ın yaklaşık 3 hafta önce İran’ın tüm taleplerini kabul ettiğini belirttiği açıklamasına da dikkat çekildi. Analizde Trump’ın İran ile yapmayı planladığı anlaşmada Tahran yönetiminin tüm zenginleştirilmiş uranyumu ülkeden çıkarılması için işbirliği yapmasının ön görüldüğü ancak bu planın gerçekleşmediğinin altı çizildi.
ÇELİŞKİLİ MESAJLAR
Öte yandan Trump, savaş konusunda verdiği çelişkili mesajlarla da dikkat çekti. New York Times’ın analizinde Trump’ın İran’ın kendileri ile anlaşmak istediğini söylemesine rağmen Pakistan’da yapılması planlanan müzakerelerin hemen öncesinde müzakereyi yürütecek ABD heyetinin gidişini iptal etmesine dikkat çekildi.
Trump, Cuma günü ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması için verdiği son teklifi ‘beğenmediğini’ belirterek, “Açıkçası, belki de hiç anlaşma yapmamak daha iyi olur. Gerçeği bilmek ister misiniz? Çünkü bu durumun devam etmesine izin veremeyiz” dedi. Trump, ertesi gün ise İran konusundaki tavrını sertleştirdi.
ABD basınında çıkan analizde Trump’ın İran için verdiği Venezuela örneğinin gerçeği yansıtmadığı belirtilirken iki ülkedeki durumun çok farklı olduğu vurgulandı. Analizdeki ilgili kısım şöyle:
“Trump, İran için model olarak Ocak ayında ABD güçlerinin Nicolás Maduro’yu devirdiği Venezuela operasyonunu örnek aldığını söyledi. Ancak iki senaryo çok farklı. Venezuela’da sadece Maduro devrildi, hükümetin büyük bir kısmı ise görevde kaldı ve Trump yönetimiyle çalışmaya istekliydi. İran’da durum böyle değil, bunun nedeni kısmen İran liderliğinin kapsamlı askeri kapasitelere sahip olmasıdır.”
MÜTTEFİKLERİ İLE İLİŞKİLERİ DE BOZULDU
New York Times, Trump’ın savaş boyunca küresel müttefikleri ile ilişkilerinin de bozulduğunu vurguladı. Analizde Trump’ın özellikle Almanya ile yaşanan gerilimin üzerinde durulurken, Almanya’dan asker çekme planının üzerinde duruldu. Analizde aynı durumun İtalya ve İspanya için de geçerli olabileceği kaydedildi.
ABD KAMUOYU SAVAŞA KARŞI
Yapılan anketlerde ABD kamuoyunun savaşa karşı tavır aldığı görülürken en büyük sorunun artan benzin fiyatları olduğunun altı çizildi.
New York Times’a konuşan Cumhuriyetçi stratejist ve eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Matthew Bartlett Trump’ın tutarsız mesajlarının seçmeni tatmin etmeyeceğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu hafta siyasi, ekonomik ve hatta diplomatik yönlerin daha da kötüleşmeye devam ettiğini belirtmekte fayda var. Genel olarak gidişat aşağı yönlüydü ve bu, savaşın bir başka haftasına hatta ayına girerken iyi bir şey değil.”
