Küresel askeri harcamalar, devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025 yılında reel olarak yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı rapora göre, askeri harcamalar üst üste 11. kez artış gösterdi. Küresel askeri harcamaların Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 2,5’e çıkarak 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
EN FAZLA HARCAMA YAPAN ÜLKELER
2025 yılında en çok askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu ülkeler toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu.
ABD’nin askeri harcamaları yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara gerilerken, bu durumun temel nedeni olarak Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi. Uzmanlar ise bu düşüşün geçici olacağını değerlendiriyor.
Çin’in askeri harcamaları yüzde 7,4 artarak 336 milyar dolara ulaştı. Böylece Çin, askeri bütçesini 31 yıldır kesintisiz artırmaya devam etti. Ülkenin savunma harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 1,7 olarak kaydedildi.
Rusya’nın askeri harcamaları ise yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara yükselerek dünya sıralamasındaki üçüncü yerini korudu.
TÜRKİYE’NİN SAVUNMA HARCAMALARI ARTTI
Raporda Türkiye’nin savunma bütçesindeki yükseliş de dikkat çekti. Türkiye’nin askeri harcamaları 2025 yılında yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı.
2016 yılıyla karşılaştırıldığında Türkiye’nin askeri harcamalarında yüzde 94’lük artış görüldü. Bu artışın en önemli nedeni olarak yerli savunma sanayine yapılan yatırımlar öne çıktı.
Raporda, “Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artışın en temel itici gücü, her şeyden önce yerli silah sanayisine yapılan yatırımlardır. Türk savunma sanayisini desteklemek amacıyla oluşturulan özel fona ayrılan pay, bir önceki yıla göre yüzde 25 artarak 2025 yılında Türkiye’nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22’sini oluşturmuştur.” ifadeleri yer aldı.
AVRUPA’DA TARİHİ ARTIŞ
Avrupa, askeri harcamalardaki artışın en büyük itici gücü oldu. Bölgenin savunma harcamaları yüzde 14 artarak 864 milyar dolara çıktı ve rekor kırdı.
Son 10 yılda Avrupa’daki askeri harcamaların yüzde 102 arttığı belirtilirken, bu yükselişin temel nedenleri arasında Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik politikalarına yönelik belirsizlik gösterildi.
Almanya’nın askeri harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldi ve dünyada dördüncü sıraya çıktı. Ukrayna’nın harcamaları ise 84,1 milyar dolarla GSYH’sinin yüzde 40’ına ulaştı.
ASYA-PASİFİK BÖLGESİNDE YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar da artış gösterdi. 2025 yılında bölgedeki harcamalar yüzde 8,1 yükselerek 681 milyar dolara ulaştı.
Raporda, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya’daki tüm alt bölgelerde artış yaşandığına dikkat çekildi. İsrail’de ise Gazze’deki saldırıların azalmasına paralel olarak askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş kaydedildi.
ARTIŞ SÜRECEK
SIPRI uzmanları, küresel askeri harcamalardaki yükselişin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor. Xiao Liang, ” Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlara, belirsizliklere ve jeopolitik sarsıntılara geniş çaplı silahlanma hamleleriyle yanıt vermesi sonucu 2025 yılında yeniden yükseldi. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok devletin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu büyümenin 2026 ve sonrasında da devam etmesi muhtemeldir.” değerlendirmesinde bulundu.
