Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan ve Roma İmparatorluğu’nun doğudaki en önemli sınır garnizonlarından biri olarak kabul edilen Zerzevan Kalesi, bu kez kapılarını özel bir gastronomi etkinliği için açtı. Türk Mutfağı Haftası etkinlikleri çerçevesinde “Bir Sofrada Miras” temasıyla gerçekleştirilen organizasyonda, Roma döneminin yaklaşık 2 bin yıllık yemek kültürü günümüze taşındı.
Antik Roma’nın mutfak alışkanlıklarını yansıtan menü; bölgedeki arkeolojik kazılarda gün yüzüne çıkarılan pişirme kapları, servis gereçleri ve sosluklardan yola çıkılarak tasarlandı. Yemeklerin hazırlanışında dönemin ünlü yazarları Apicius, Yaşlı Cato, Columella ve Plutarkhos’un eserlerinde bıraktığı orijinal reçeteler temel alındı.
Kalede 12 yıldır yürütülen kazı çalışmalarına liderlik eden Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, süreç içerisinde çok önemli gastronomik verilere ulaştıklarını belirtti. Alanda çok sayıda seramik mutfak eşyası bulduklarını aktaran Coşkun, şu bilgileri paylaştı:
“Arkeolojik kazılarda elde ettiğimiz pişirme ve servis kapları, burada geçmişte gelişmiş bir yemek kültürünün varlığını kanıtlıyor. Sadece kaplar değil, bulduğumuz hayvan kemikleri de buradaki beslenme düzenine ışık tutuyor. Çalışmalarımız, garnizonda baklagil ve tahılın yanı sıra hem kırmızı hem de beyaz et tüketiminin yoğun olduğunu gösterdi.”
Sunulan menünün tamamen tarihî kaynaklar ve arkeolojik veriler doğrultusunda aslına uygun hazırlandığını vurgulayan Prof. Dr. Aytaç Coşkun, “Antik yazarların aktardığı tariflerden yola çıkarak, zamanında Zerzevan’da da tüketildiğini bildiğimiz birebir orijinal bir Roma menüsü oluşturduk. İlerleyen yıllarda yeni bulgular ışığında farklı lezzetleri de gün yüzüne çıkarabiliriz” dedi.
Etkinlik kapsamında hazırlanan ve Roma mutfağının seçkin örneklerini barındıran menüde şu özel lezzetler öne çıktı:
Globi: Süt, irmik ve lor peynirinin yoğrulup bal ve susamla tatlandırılmasıyla yapılan bir tatlı.
Conchiclatu Pullus: Apicius’un tariflerine dayanan; bezelye, tavuk köftesi, çeşitli baharatlar ve kuru üzüm şırası sosuyla hazırlanan doldurulmuş tavuk yemeği.
Dulcia Domestica: İçi ceviz ve çam fıstığı ile doldurulan ballı hurma tatlısı.
Panis Quadratus: Pompeii antik kenti kazılarındaki buluntulardan ilham alınarak yeniden üretilen geleneksel Roma ekmeği.
Posca: Roma lejyonerlerinin enerji toplamak için içtiği; sirke, bal, nane, kişniş ve aromatik otların karışımından elde edilen tarihî içecek.
Etkinliğe katılan Diyarbakır Vali Yardımcısı İlyas Öztürk, Zerzevan Kalesi’nin Türkiye için çok güçlü bir turizm destinasyonu olduğunu ifade etti. Öztürk, “Türk Mutfağı Haftası’nı, Roma’nın binlerce yıllık reçeteleriyle bu tarihî atmosferde kutluyoruz. Diyarbakır mutfağı zaten kendi başına çok iddialı ve zengin. Bugün burada Roma’dan kalan miras ile Diyarbakır’ın köklü gastronomisini bir araya getirmiş olduk” şeklinde konuştu.
Çok sayıda davetlinin katıldığı organizasyon, antik dönemin yaşam tarzını ve damak tadını yerinde deneyimleme fırsatı sundu.
