Kolombiya felaketi yaşadı: Çok sayıda bölgede büyük yıkım… Binalar çöktü, havalimanları devre dışı!
Kolombiya’da 21. yüzyılda yaşanan en büyük depremin ardından enkaz altında mahsur kalanları kurtarmak için zamana karşı yarış başladı. Merkez üssü Choco bölgesi olan 7.4 büyüklüğündeki depremde en az onlarca bina çöktü, havalimanları kullanılamaz hale geldi ve ülkenin hayati öneme sahip altyapısı ağır hasar aldı. Dağlık bölgelere ulaşımın zorluğu nedeniyle depremden etkilenen çoğu bölgede hasarın boyutu tespit edilemedi.
Kolombiya’yı vuran 7.4 büyüklüğündeki depremde en az 132 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişiyi ise arama kurtarma çalışmaları ise sürüyor. Ülkenin batısındaki Cali, Pereira ve Quibdo gibi şehirlerde binalar çöktü, binlerce kişi evsiz kaldı. Kolombiya’nın yeni Cumhurbaşkanı Abelardo de La Espriella, ulusal olağanüstü hal (OHAL) ilan ederek kurtarma çalışmalarını başlattı.
Kolombiya Jeoloji Servisi, pazartesi günü meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki depremin ülkenin 21. yüzyılda kaydedilen en güçlü sarsıntısı olduğunu duyurdu. Deprem, başkent Bogota’nın yaklaşık 400 kilometre batısındaki Choco bölgesinde, San Jose Del Palmar’da meydana geldi. 107 kilometre derinlikte gerçekleşen sarsıntı komşu ülkeler Ekvador ve Panama’da da hissedildi. Bölgede saatler içinde en az 21 artçı deprem daha kaydedildi. Kolombiyalı yetkililer, can kaybının artabileceği uyarısı yaptı.
EN BÜYÜK HASAR CALİ’DE
Depremin en ağır hasarı ülkenin üçüncü büyük şehri Cali’de meydana geldi. Kolombiyalı yetkililer, en az 20 binanın tamamen yıkıldığını, 380 binanın ise ağır hasar gördüğünü belirtti.
Pereira’da ise dört katlı bir binanın çökmesi ve havalimanı tavanının çökmesi nedeniyle yolcular büyük panik yaşadı. Manizales’teki neo-Gotik katedralin yan kulelerinden biri çökerken, enkaz çevredeki sokaklara saçıldı.
Risaralda bölgesinde en az 40 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Valle del Cauca bölgesinde ise ilk belirlemelere göre üçü çocuk olmak üzere 27 kişi yaşamını yitirdi. Choco bölgesinde 12 kişinin öldüğü, 84 kişinin yaralandığı ifade edildi.
Depremin merkez üssüne yakın San Jose del Palmar’da iletişim kesintileri nedeniyle hasarın boyutu henüz tam olarak tespit edilemedi. Depremden saatler sonra cep telefonu hatları büyük oranda devre dışı kalmaya devam ederken, dijital veri tabanlarına kayıtlı kayıp sayısı 1400’ü geçti.
ÇOK SAYIDA KİŞİ ENKAZ ALTINDA
Cali’de arama ekipleri ve siviller, yıkılan binaların enkazında hayatta kalanları aramak için insan zincirleri oluşturarak çalışıyor.
Associated Press’e (AP) deprem anını anlatan taksi şoförü Jorge Moncayo, “Bütün evim sallandı. Hayatımda hiç bu kadar güçlü bir deprem yaşamamıştım. Hayatta olduğumuz için Tanrı’ya şükrediyoruz” dedi.
Juan Carlos Osorio isimli bir başka Kolombiyalı ise çöken binanın yıkılma sesini “bomba patlamasına” benzeterek, “Ağır ekipmanlara ihtiyacımız var. Çok sayıda enkazda insan mahsur kaldı” ifadelerini kullandı.
Pereira Belediye Başkanı Mauricio Salazar, en az 15 binanın çöktüğünü kaydederek, enkaz altında mahsur kalan insanlara ulaşmaya çalıştıklarını duyurdu.
DE LA ESPIRELLA’DAN OHAL KARARI
Cumhurbaşkanı Abelardo de La Espriella, göreve başlamasından sadece birkaç gün sonra karşılaştığı ilk büyük krizde ulusal OHAL ilan etti.
De La Espriella, “Ulusal hükümet, can güvenliğini korumak, etkilenen topluluklara yardım etmek ve ihtiyaç duyulan her yere yardım ulaştırmak için tüm imkanlarını seferber etmiştir. Öncelikli hedefimiz enkaz altında kalan insanları kurtarmak” dedi.
İlk raporlara göre depremde 132 kişi öldü, 87 kişinin yaralandı. De La Espirella, farklı şehirlerde düzinelerce binanın çöktüğünü açıkladı.
HAVALİMANLARINDA UÇUŞLAR DURDURULDU
Kolombiya sivil havacılık otoritesi, Pereira, Manizales, Quibdo, Armenia, Cartago ve Buenaventura dahil olmak üzere batıdaki birçok havalimanında operasyonları askıya aldı.
Mühendisler yapısal incelemeler yaparken, kara yollarında da ciddi hasar meydana geldi. Choco bölgesinin büyük bir kısmına sadece tekne veya uçakla ulaşılabilmesi, depremin etkilerinin değerlendirilmesinde zorluklara yol açtı.
VADİLERDE HASAR BÜYÜK OLABİLİR
Sismik olarak aktif Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan Kolombiya’da küçük depremler yaygın olmakla birlikte, 6.0 büyüklüğün üzerindeki sarsıntılar nadir görülüyor.
Uzmanlar, depremin büyüklüğü, iç kesimlerdeki konumu ve doğrusal atımlı hareketi nedeniyle, derinliğinin oldukça fazla olmasına rağmen nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu vadilerdeki hasarın büyük olabileceğini belirtti. Arama kurtarma ekipleri, ülkenin dağlık arazilerindeki köylere henüz ulaşamadı. Bu nedenle depremin neden olduğu yıkımın boyutu henüz tam olarak bilinmiyor.
Jeologlar, “Bu deprem yer kabuğunun çok altında meydana geldi ve teorik olarak bu kadar sarsıntıya neden olmaması gerekiyordu. Ancak deprem, beklenenin aksine çok fazla sarsıntıya neden oldu” değerlendirmesinde bulundu.
1999’da Armenia şehri yakınlarında meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki depremde 1100’den fazla kişi hayatını kaybetmişti.
DÜNYADAN PEŞ PEŞE YARDIM TEKLİFLERİ
ABD Dışişleri Bakanlığı, depremzedelere acil barınma, gıda ve diğer yardımlar için 15.5 milyon dolar sağlayacağını duyurdu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, X’te yaptığı açıklamada, Washington’ın “Kolombiya’yı vuran büyük depremi yakından izlediğini ve Kolombiya halkına destek vermeye hazır olduğunu” belirtti.
El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Şili Cumhurbaşkanı Jose Antonio Kast, İsrail, Ekvador ve Fransa da yardım teklifinde bulundu. Bukele, “El Salvador’dan iletişim halindeyiz ve Kolombiyalı kardeşlerimizin gerekli gördüğü kurtarma ekiplerimiz, sağlık personelimiz ve malzemelerimizle anında destek sağlamaya hazırız” dedi.
