Emeklilik hakkı kazanmasına rağmen aylığı geç bağlanan vatandaşların biriken ödemelerine faiz uygulanıp uygulanmayacağı konusunda önemli bir yargı kararı çıktı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, geç bağlanan yaşlılık aylığına ilişkin davada yerel mahkeme ve istinaf kararlarını bozarak, faizin başlangıç tarihine ilişkin önemli bir değerlendirme yaptı.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş Türkiye Gazetesi’nde yer alan köşe yazısında Yargıtay’ın kararını anlattı.
EMEKLİ AYLIĞI İÇİN DAVA AÇTI
Karara konu olayda sigortalı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespit edilmesini istedi. Davacı aynı zamanda kendisine ödenmeyen aylıkların, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek mevduat faiziyle birlikte SGK’dan tahsil edilmesini talep etti.
SGK ise başvuru tarihinde sigortalının emeklilik koşullarını taşımadığını savunarak davanın reddini istedi.
İLK MAHKEME 7 BİN LİRA İÇİN FAİZ KARARI VERDİ
Davayı inceleyen ilk derece mahkemesi, sigortalının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına hükmetti.
Mahkeme, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 arasında eksik ödenen toplam 7 bin liralık aylığın, her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine karar verdi.
SGK karara itiraz ederek istinaf başvurusunda bulundu. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka ve usule uygun bularak başvuruyu esastan reddetti.
YARGITAY ÜÇ NOKTADA MAHKEME KARARINI BOZDU
Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise hem ilk derece mahkemesinin hem de istinaf mahkemesinin kararlarını hatalı buldu.
Yüksek Mahkeme’nin bozma gerekçesinde üç önemli nokta öne çıktı.
SGK’YA SORULMADAN AYLIK MİKTARI BELİRLENEMEZ
Davacının dilekçesinde talep ettiği aylık miktarını açık şekilde belirtmediğine dikkat çeken Yargıtay, mahkemenin SGK’dan gerekli hesaplamayı istemeden doğrudan bilirkişi raporuyla aylık miktarını belirlemesini usule uygun bulmadı.
AYLIĞIN YENİDEN BAĞLANDIĞI TARİH DİKKATE ALINMALI
Yargıtay’ın dikkat çektiği ikinci konu ise eksik ödemelerin hangi dönemi kapsadığı oldu.
Dosyadaki bilgilere göre sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandı. Bu nedenle eksik ödenen aylıkların 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasındaki dönem üzerinden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
İlk derece mahkemesinin hesaplamada dönemin sonunu 1 Nisan 2019 olarak kabul etmesi de hatalı bulundu.
FAİZ HEMEN DEĞİL, 3 AYLIK SÜRENİN ARDINDAN BAŞLIYOR
Kararın emekliler açısından en önemli bölümünü ise faizin başlangıç tarihi oluşturdu.
Yargıtay, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında SGK’nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için kanunda öngörülen 3 aylık bir işlem süresi bulunduğuna dikkat çekti.
Buna göre SGK, tahsis tarihini takip eden üç aylık süre içerisinde işlemleri tamamlamakla yükümlü. Ancak bu sürenin dolması tek başına ilk günden itibaren faiz işletileceği anlamına gelmiyor.
Kararın ortaya koyduğu çerçeveye göre SGK’nın faiz bakımından temerrüt durumunun değerlendirilmesinde, Kuruma tanınan 3 aylık yasal işlem süresinin sona ermesi önem taşıyor.
EMEKLİLER İÇİN KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
Yargıtay’ın kararı, emeklilik aylığının bağlanmasında yaşanan gecikmeler açısından önemli bir hukuki çerçeve ortaya koyuyor.
Buna göre vatandaşın emekli aylığına hak kazandığı tarih ile SGK’nın faiz bakımından sorumlu hale geldiği tarih aynı olmayabilir. SGK’ya tanınan 3 aylık yasal işlem süresi dikkate alınarak faiz başlangıcının belirlenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla aylığın geç bağlandığını düşünen vatandaşların, yalnızca aylığa hak kazandıkları tarihi değil, SGK’ya yapılan başvuru ve tahsis sürecindeki yasal süreleri de dikkate alması önem taşıyor.
Yargıtay’ın kararı, emeklilik aylığının gecikmesi durumunda faiz talebinin mümkün olabileceğini ortaya koyarken, faizin hangi tarihten itibaren hesaplanacağı konusunda da önemli bir ölçüt getiriyor.
