Pek çoğunuz HPV ismini duymuşsunuzdur. İnsan Siğil Virüsü (Human Papilloma Virus), dünyada en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur. Öyle ki, yetişkinlerin büyük bir kısmı hayatının bir döneminde bu virüsle karşılaşır. Çoğu vücut bunu kendi kendine yener ancak bazı tipleri var ki, sessizce hücrelere yerleşip yıllar sonra karşımıza rahim ağzı kanseri, boğaz, dil veya diğer genital bölge kanserleri olarak çıkabiliyor.
Peki HPV aşısı ne yapıyor?
Bu aşı, vücudunuza virüsün kendisini değil, ona benzeyen küçük protein parçalarını tanıtıyor. Vücudunuz ‘Bu bir düşman!’ diyor ve savunma hazırlıyor. Yarın bir gün gerçek virüsle karşılaştığınızda, bağışıklık sisteminiz onu kapıdan içeri sokmadan etkisiz hale getiriyor.
En çok merak edilen 3 soruya kısa cevap vermek isterim:
HPV aşısı güvenli mi? Evet. Dünya genelinde milyonlarca doz uygulandı ve yan etkileri standart bir kol aşısından (hafif ağrı, kızarıklık) farklı değil.
Kimler olmalı? İdeal olan, virüsle hiç tanışmadan, yani 9-14 yaş aralığında bu aşının yapılmasıdır. Çünkü bu yaşta vücudun verdiği bağışıklık yanıtı çok daha güçlüdür. Ancak aşı için maksimum bir yaş sınır yoktur. 26, hatta doktor kontrolünde 45 yaşına kadar olan yetişkinler de aşıdan fayda görebilir.
Sadece kadınlar mı? Hayır! Erkekler hem virüsün taşıyıcısı olabilir hem de kendileri HPV kaynaklı diğer kanser türlerine yakalanabilirler. Bu yüzden ‘toplum bağışıklığı’ için her iki cinsiyetin de aşılanması çok kritiktir.
Kısacası; biz doktorlar her gün hastalıkları tedavi etmek için uğraşıyoruz. Ama bir hastalığı, özellikle de kanseri daha oluşmadan engellemek, tıp dünyasındaki en değerli şeydir. HPV aşısı size bu şansı veriyor.
Kendiniz ve sevdikleriniz için bu adımı atmaktan çekinmeyin. Sorularınız varsa buradayım.
“Aşının nasıl ve ne zaman yapıldığına dair teknik ama çok önemli bir detayı da paylaşayım.
HPV Aşısı Nasıl Uygulanır?
HPV aşısı, tıpkı tetanoz veya hepatit aşısı gibi bir kas içi enjeksiyondur. Genellikle üst kol kasına (omuz bölgesine) uygulanır. Oldukça hızlı ve rutin bir işlemdir.
Aşı Takvimi ve Doz Sayısı
Burada belirleyici faktör yaştır. Vücudun savunma mekanizması çocuk yaşlarda daha kuvvetli olduğu için doz sayısı yaşa göre değişir:
9-14 Yaş Arası (14 Yaş Dahil): Genellikle 2 doz yeterlidir. İlk dozdan yaklaşık 6 ay sonra (6-12 ay arası) ikinci doz yapılarak şema tamamlanır.
15 Yaş ve Üzeri: Bağışıklık yanıtı bu yaşlarda biraz daha farklılaştığı için toplam 3 doz önerilir. Takvim genellikle şöyledir:
1. Doz: Başlangıç tarihi.
2. Doz: İlk dozdan 2 ay sonra.
3. Doz: İlk dozdan 6 ay sonra.
Hangi Aşı Seçilmeli?
Piyasada 2’li, 4’lü ve en kapsamlısı olan 9’lu aşılar bulunmaktadır.
2’li ve 4’lü aşılar: Kanser riski en yüksek olan tiplere karşı korur.
9’lu aşı: Hem kanser yapan hem de siğillere yol açan daha geniş bir virüs grubuna (9 farklı tip) karşı koruma sağlar ve günümüzde en çok tercih edilen seçenektir.
Özetle; ideal zaman cinsel aktivite başlamadan öncedir ama yetişkinlikte de (genellikle 45 yaşa kadar) aşının koruyucu faydası devam eder. Aşılanmadan önce bir smear testi veya HPV testi yaptırma zorunluluğu da yoktur.”
Aşıya ulaşmak için Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına başvurabilirsiniz.
“Aşıya karar verdikten sonra en çok sorulan sorulardan biri de şu: ‘Hocam, aşıdan önce bir test yaptırmalı mıyım?’
Kısa ve net cevabım: Hayır, HPV aşısı olmak için herhangi bir test yaptırma zorunluluğunuz yok.
Bunu biraz daha açalım çünkü çok önemli:
Smear veya HPV Testi Şart Değil: Aşı öncesinde HPV testi veya smear testi yaptırılması tıbbi bir gereklilik değildir. Hatta jinekolojik muayene bile şart değildir.
Virüs Varsa Bile Aşı Yapılabilir: Eğer geçmişte HPV ile karşılaştıysanız veya şu an vücudunuzda virüs varsa bile aşı olabilirsiniz. Aşı, vücudunuzda henüz bulunmayan diğer riskli HPV tiplerine karşı sizi korumaya devam edecektir.
Gebelik Testi: Aşı gebelik döneminde önerilmez , gebe olduğunuzu biliyorsanız aşıyı doğum sonrasına ertelemelisiniz.
Aşıdan Sonra Taramalar Bitmiyor: En önemli nokta ise şudur; aşı olduktan sonra ‘artık güvendeyim’ deyip kontrolleri bırakmamalısınız. Aşı en riskli tiplere karşı korusa da, rutin smear ve tarama testlerine takviminize uygun şekilde devam etmeniz gerekir.
Özetle, aşı olmak için tek yapmanız gereken randevunuzu alıp gelmektir. Vücudunuzda virüs olup olmadığını bilmek aşı olmanıza engel teşkil etmez.”
