Milli Eğitim Bakanlığı koridorlarında ve okul koridorlarında son dönemde en çok tartışılan idareci-öğretmen ilişkileri yasal mevzuatın keskin dişlileriyle yeniden şekilleniyor. Eğitim kamuoyunda kalıcı bir makam sanılan okul müdürlüğü ve müdür yardımcılığının aslında sadece 4 veya 8 yıllık geçici birer öğretmen görevlendirmesi olduğu gerçeği, yetkilerini suiistimal eden idareciler için yolun sonunu işaret ediyor
. Mahiyetindeki personele mobbing uygulayan, taraflı ders programı hazırlayan ve üslup sınırlarını aşan yöneticilerin rütbelerini kaybettirecek kriterler haberimizde…Okullarda İdari Dönem Reformu: Müdürlük Kalıcı Makam Değil, Geçici Bir GörevlendirmedirEğitim kurumlarında huzurlu bir çalışma ortamının tesisi ve pedagojik başarının sürdürülebilir kılınması, doğrudan okul idarecilerinin liderlik vasıfları ve sergiledikleri üslup ile paralellik gösteriyor
. Son dönemde bazı okullardan yükselen öğretmen şikayetleri, il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerinin müfettiş kadrolarını harekete geçirirken, okul müdürleri ve müdür yardımcılarının yasal statüleri de mercek altına alındı. Eğitim camiasında kökleşmiş en büyük yanılgılardan biri, okul yöneticiliğinin kazanılmış bir hak ya da kalıcı bir idareci kadrosu olduğudur
. Oysa yürürlükteki mevzuat, bu koltukların sahiplerine sadece geçici bir süreliğine emanet edildiğini açıkça emrediyor.Mevzuat Ne Diyor? 4 Yılın Sonunda Garanti Yok, İstikamet Yeniden SınıflarMilli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) teşkilat yapısı incelendiğinde, personel istihdamında okul müdürlüğü adıyla tahsis edilmiş bağımsız bir kadro unvanı bulunmamaktadır
. İdareci koltuğunda oturan tüm personelin asli kadrosu aslında Eğitim-Öğretim Hizmetleri Sınıfı bünyesindeki öğretmenliktir.Yönetici atama kriterlerini karşılayan öğretmenler, seçildikleri eğitim yuvalarında yalnızca 4 yıllığına geçici olarak yetkilendirilirler. Bu sürenin ardından performansa dayalı olarak en fazla bir 4 yıl daha (toplamda 8 yıl) aynı kurumda kalma ihtimali bulunsa da, ikinci dönem için hiçbir yasal teminat ya da otomatik yenileme söz konusu değildir
. Herhangi bir sebeple il içi ya da il dışı yer değişikliği talebinde bulunan yöneticiler, yeni tayin edildikleri eğitim kurumlarında mesailerine doğrudan öğretmen olarak, yani sınıflarına dönerek başlamak durumundadır.Af Kapsamı Dışında Kalan Kırmızı Çizgiler: Koltuğu Kaybettiren 6 Kritik DavranışBakanlığın idari denetim mekanizmaları, özellikle okullardaki insan kaynağını korumak adına yönetici suistimallerine karşı sıfır tolerans politikası uyguluyor
. Tek bir mevzuat maddesinde kodlanmamış olsa dahi, müfettiş raporları ve mahkeme içtihatlarıyla sabitlenen, idarecinin unvanını anında düşürüp onu yeniden öğretmenlik kürsüsüne döndüren majör kusurlar ve kırmızı çizgiler şu şekilde sıralanıyor:Eğitimciye Yakışmayan Kötü Muamele ve Üslup Sorunu: Okul ekosisteminin en kıymetli ögesi olan öğretmenlere, memurlara ve yardımcı personele karşı kırıcı, aşağılayıcı, nezaket sınırlarını zorlayan şık olmayan hitaplar ve fevri davranış modelleri sergilemek.Psikolojik Taciz ve Yıldırma (Mobbing): Kurumsal yetkileri ve makam gücünü bir baskı aracı haline getirerek, hedef seçilen öğretmenler üzerinde sistematik yıldırma, dışlama ve psikolojik yıpratma politikaları gütmek.Adaletsiz Ders Programı ve Taraflı Görev Dağılımı: Okul içi nöbet yazımlarında, ders programı saatlerinin ayarlanmasında veya sosyal kulüp dağılımlarında objektif kriterlerden uzaklaşarak, belirli öğretmen gruplarına iltimas geçmek, diğerlerine ise zorluk çıkarmak.Kamu Kaynaklarının Yönetiminde Zarara Sebebiyet: Okul-aile birliği bütçelerinden devletin tahsis ettiği ödeneklere kadar, mali kaynakların kullanımında usulsüzlük yapmak, kamuyu maddi ya da idari zarara uğratacak adımlar atmak.Görevin İhmal Edilmesi ve Yönetim Zafiyeti: İdari sorumlulukların, resmi yazışmaların ve okul güvenliği önlemlerinin zamanında alınmaması veya savsaklanması neticesinde okulun imajının zedelenmesi ya da personelin hak kaybına uğraması.Ağır Disiplin Suçları ve 657 Sayılı Kanun Engeli: Devlet memurluğunun anayasası sayılan 657 sayılı kanunun 125
. maddesi kapsamında; kademe ilerlemesinin durdurulması ya da devlet memurluğundan çıkarma gibi ağır yaptırımları gerektiren disiplin suçlarına doğrudan iştirak etmek.Denetimler Sıklaşıyor: Soruşturma Açılan Müdür Unvanını KaybedebilirMilli Eğitim Bakanlığı’nın yeni dönem vizyonunda, okullardaki çalışma barışının korunması ilk sırada yer alıyor
. Hakkında haklı gerekçelerle mobbing veya adaletsiz yönetim soruşturması açılan ve kusurlu bulunan idareciler, yürütülen tahkikatın selameti açısından önce açığa alınabiliyor; ardından valilik onayı ve bakanlık kararıyla yöneticilik görevlendirmeleri iptal edilerek başka bir okulda düz öğretmen olarak görevlendiriliyor.Okul Yöneticilerinin Hukuki Statüsü ve Görevden Düşme Kriterleri Tablosuİdari Görev UnvanıAsli Kadro StatüsüGörevlendirme Süre SınırıGörevden Alınma ve Unvan Kaybı Nedenleriİşlem Sonrası Yeni Görev YeriOkul MüdürüEğitim-Öğretim (Öğretmen)4 + 4 Yıl (Maksimum 8 Yıl)Mobbing, kötü muamele, adaletsiz program, kamu zararıBaşka bir okulda ÖğretmenlikMüdür YardımcısıEğitim-Öğretim (Öğretmen)4 + 4 Yıl (Maksimum 8 Yıl)Görevi ihmal, üslup sorunu, ağır disiplin cezalarıBaşka bir okulda ÖğretmenlikEditör Notu: Okul, sadece taş duvarlardan ve sınıflardan oluşan bir bina değildir; içinde geleceğin Türkiye’sini yetiştiren öğretmenlerin ruhunu, emeğini barındıran yaşayan bir organizmadır
. Bir okulun kalbi öğretmen odasında atar. Eğer o odadaki öğretmenlerin neşesi kaçmışsa, üzerlerinde ağır bir mobbing baskısı varsa, ders programları adaletsizce yapılıyorsa, o okulun sınıflarından vatanına hayırlı, özgüvenli nesiller çıkması beklenemez. İşte tam da bu yüzden mevzuatımız, ‘Okul yöneticiliği bir üst rütbe veya kalıcı bir saltanat makamı değildir; sadece bir hizmet nöbetidir’ der
. İnsani açıdan yaklaştığımızda, müdür odasındaki o koltuğun gücüne aldanıp dün omuz omuza çalıştığı meslektaşına üslupsuzca, nezaketsizce yaklaşan her idarecinin, bir gün aniden o koltuktan inip yeniden tebeşir tozunu yutacağını ve sınıf kürsüsüne döneceğini unutmaması gerekir. Makamlar geçici, öğretmenlik ise ebedidir
. Okullarımızda liyakatli, adil, kapısı her öğretmenine ve öğrencisine şefkatle açılan vizyoner yöneticilerin çoğalması dileğiyle; emeğiyle, gururuyla çalışan tüm fedakar öğretmenlerimizin arkasındayız.
