Vietnam, iklim krizine bağlı olarak artan sel ve heyelan risklerine karşı, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ve UNESCO’nun desteğiyle kapsamlı bir afet önleme programı yürütüyor. Program kapsamında ülkede ilk kez kaya ve moloz akıntılarını durduran “Sabo” barajı inşa edilirken, tahliye eğitimleri ve kentsel altyapı projeleri de eş zamanlı olarak hayata geçiriliyor.
GECEDE 15 METRE YÜKSELEN NEHİR FELAKETİ
İki ülke arasındaki işbirliği, Vietnam’ın kuzey bölgelerinde yaşanan ölümcül doğa olaylarının ardından derinleşti. Temmuz 2025’te Nghe An bölgesinde bulunan bir köy, nehir seviyesinin bir gecede 15 metre yükselmesi sonucu sular altında kalmış, okul derslikleri 2 metreye yakın suyla dolmuştu. Bölgede daha önce 2017 yılında Son La eyaletine bağlı Pang köyünde meydana gelen büyük heyelan da yerleşim yerlerinin çamur altında kalmasına yol açmıştı.
12 BARAJ DAHA İNŞA EDİLECEK
Yaşanan bu trajedilerin ardından Japonya, sediment ve moloz kontrolü sağlamak amacıyla yaklaşık bir asır önce geliştirdiği “Sabo” barajı teknolojisini Vietnam’a taşıdı. Yoğun yağışlarda suyun akmasına izin verirken kaya, taş ve çamuru geride tutarak akıntının enerjisini düşüren ilk Sabo barajı Son La eyaletinde inşa edildi. Barajın, hemen alt kısmında yer alan bir anaokulu dahil olmak üzere bölgedeki yerleşim yerlerini koruma altına aldığı bildirildi. Uzmanlar, Nam Pam nehir havzasında benzer nitelikte 12 barajın daha inşa edilmesinin planlandığını açıkladı.
3 ANA ESASA DAYANIYOR
Japonya’nın JICA aracılığıyla bölgede uyguladığı afet yönetim stratejisi üç ana esasa dayanıyor: koruyucu altyapı yatırımları, arazi kullanım planlaması ile erken uyarı ve tahliye sistemleri.
Stratejinin insani ve eğitici boyutu kapsamında, Şubat 2026’da Japonya ve UNESCO arasında yeni bir protokol imzalandı. Nghe An bölgesinde afet hazırlığını artırmayı hedefleyen anlaşma uyarınca; okullarda risk haritalandırma çalışmaları ve tahliye tatbikatları yürütülüyor. Japon teknik uzmanların desteğiyle düzenlenen atölye çalışmaları ve simülasyonlardan, aralarında öğrenci ve öğretmenlerin de bulunduğu yaklaşık 15 bin kişinin doğrudan faydalanması hedefleniyor.
1 MİLYON KİŞİLİK DEV ARITMA SİSTEMİ
İşbirliği çerçevesinde kırsal bölgelerdeki baraj projelerinin yanı sıra başkent Hanoi’de kentsel altyapı adımları da atıldı. Hızlı ekonomik büyüme nedeniyle nehir ve göllerde yaşanan evsel atık kirliliğinin önüne geçmek amacıyla, Japonya’nın teknik ve mali desteğiyle şehrin en büyük atık su arıtma tesisi 2025 yılında faaliyete geçirildi.
Son teknoloji sondaj sistemleriyle yer altında inşa edilen geniş tünel hatlarına sahip tesis, 1 milyon şehir sakinini arıtma ağına bağladı. Tesiste, aşırı yağışlar sırasında devreye giren ve Japon mühendisliğiyle geliştirilen hızlı filtrasyon sistemlerinin kullanıldığı belirtildi.