Birçoğumuz sararmış ve solmuş eski kaşıklarımızı hiç düşünmeden çöpe atarken, Avrupa genelindeki koleksiyoncular sessizce onları arıyor ve doğru olanlar için küçük bir servet ödemeye razı oluyorlar.
Mutfak çekmecenizin dibinde neler saklı olduğuna bir göz atmaya değer. Eski çatal bıçak takımlarına olan koleksiyoncu ilgisi son yıllarda önemli ölçüde arttı.
Eski mutfak çekmecelerinde yüzlerce para değerinde kaşıklar bulunabiliyor. Norveç portalı Dagens.no’ya göre, özellikle orijinal logosu, kazınmış yazısı veya üretici işareti bulunan eski otel ve demiryolu çatal bıçak takımlarına ilgi gösteriliyor.
Birçok insan, evlerinin tarzına uymadığı için eski, kararmış çatal bıçak takımlarını atar. Ancak tüm eski kaşıklar değersiz değildir; tarihi otellerden, restoranlardan kalma kaşıklar artık aranan koleksiyon parçalarıdır.
İlgi sadece malzemeyle ilgili değil, aynı zamanda nesnenin tarihiyle de ilgilidir; o dönemde oteller ve demiryolu şirketleri kaliteli detaylar ve dayanıklı işçilikleriyle tanınıyordu.
Kaşıklar bazen restoranlardan ve seyyar satıcı arabalarından küçük hatıra eşyası olarak taşınırdı. Üzerinde açıkça görülebilen bir logo, kazınmış yazı veya başka bir menşe işareti bulunan kaşıklar özellikle rağbet görürdü.
Koleksiyoncular , uluslararası demiryolu şirketleriyle ilgili eşyalar ararlar ; bunlardan en ünlüsü, efsanevi Orient Express ile ilişkilendirilen CIWL’dir.
Eski demiryolu şirketlerine ait, üzerinde tanınabilir semboller veya Art Deco tarzında detaylar bulunan kaşıklar da ilgi çekicidir. Günümüzde bu eşyalar değerli koleksiyon parçaları haline gelmiştir. Otel aksesuarları da göz ardı edilemez. Prag’daki Alcron Oteli ve Karlovy Vary’deki Grandhotel Pup buna örnek gösterilebilir.
Ünlü otellerin özel tasarım aksesuarları, belirli bir yer ve belirli bir tarihi dönemle ilişkilendirildikleri için koleksiyoncuların ilgisini çekmektedir.
Değer nasıl belirlenir? Değer belirlerken ilk kontrol edilmesi gereken şey, kaşık üzerindeki işaretlerdir; bir logo, kazınmış bir yazı veya üretici işareti önemli olabilir.
Üreticilerin işaretleri, ürüne olan ilgiyi önemli ölçüde artırabilir ve gümüş
Avrupa’da “Berndorf” neyse, Türkiye’de de “Sümerbank” veya eski “İstanbul Porselen” (çatal-bıçak takımları) Orient Express , TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) logolu eski yemekli vagon kaşıkları odur. İstanbul’un simgeleri olan Pera Palace, Tokatlıyan Oteli veya eski Hilton logolu gümüş takımları da listeye dahil edebiliriz.
Türkiye’de kaşığın değerini sadece logo değil, gümüşün kalitesi de belirler…
800 ve 900 Ayar: Çekmecedeki kaşıkların arkasındaki “800” veya “925” damgalarına dikkat
Turalı Gümüşler: Osmanlı döneminden kalma, üzerinde padişah tuğrası bulunan (Savatlı) kaşıklar da servet değerinde.
Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) dönemine ait, üzerinde ay-yıldız veya dönemin kurumlarının logosu bulunan parçalar bizde çok kıymetlidir.
Mutfak çekmecenizin dibinde duran, karardığı için kenara attığınız o eski kaşıklar aslında birer antika hazinesi olabilir. Avrupa’da ve Türkiye’de koleksiyoncular, üzerinde özel logo bulunan o parçaları bulmak için birbiriyle yarışıyor.
HANGİ KAŞIKLAR DEĞERLİ?
Demiryolu Mirası: Eski TCDD logolu veya yemekli vagonlardan kalma gümüş kaşıklar, tren tutkunları için koleksiyonun baş köşesinde yer alıyor.
Efsane Oteller: Pera Palace veya Tokatlıyan gibi tarihi otellerin logolarını taşıyan takımlar, tek bir parça için binlerce lira getirebilir.
Damgalara Dikkat: Kaşığınızın arkasında “800”, “900” veya eski bir usta damgası varsa sakın parlatmaya çalışmayın! Orijinal haliyle çok daha değerli.
FİYATLAR DUDAK UÇUKLATIYOR
Koleksiyon piyasasında, nadir bulunan tek bir çay kaşığının fiyatı 5.000 TL’den başlayıp, tam takım gümüş setlerde 100.000 TL’nin üzerine çıkabiliyor.
Uzman Uyarısı: Eski kaşıklarınızı sert kimyasallarla temizlemeyin. Üzerindeki yaşanmışlık izleri ve “patina” dediğimiz o doğal kararma, antika değerini artıran en önemli unsurdur.
About the Author
