Kültür ve Turizm Bakanlığı, dünya arkeoloji mirasının en seçkin eserlerinden biri kabul edilen Zeugma Antik Kenti kökenli “Çingene Kızı” mozaiğine ait kayıp bir panelin daha ABD’den Türkiye’ye iadesini sağladı. Diplomasi ve bilimsel verilerin eşgüdümüyle yürütülen operasyon sonucunda, büyük kompozisyonun 13’üncü parçası ana vatanına döndü.
BİLİMSEL VERİLER İADEYİ GETİRDİ
Gaziantep’in Nizip ilçesinde 1998 yılında yürütülen kurtarma kazılarıyla gün yüzüne çıkarılan 9,25×13,50 metre ebatlarındaki dev taban mozaiği, yıllar önce uğradığı kaçak kazılar nedeniyle parçalanmıştı. Çevrim içi bir müzayede evinde satışa sunulan bir panelin, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay ve Dr. Djamila Fellague tarafından fark edilmesiyle süreç hız kazandı.
Bakanlık uzmanlarınca yapılan teknik incelemelerde; eserdeki tessera renkleri, geometrik bordür düzeni ve antik dönemden kalmasökülme izleri, Zeugma’daki ana gövdeyle kriminolojik düzeyde eşleşti. Bu teknik raporlar, ABD makamlarına sunulan iade dosyasının en güçlü dayanağı oldu.
HUKUKİ EMSAL İLE AİT OLDUĞU YERDE
Türkiye’nin sunduğu bilimsel kanıtlar ve iki ülke arasındaki kültürel varlıkların korunmasına yönelik ikili anlaşma neticesinde, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI) esere el koydu. 2018 yılında Bowling Green Eyalet Üniversitesi’nden iadesi sağlanan diğer 12 parçanın yarattığı hukuki emsal, 13’üncü parçanın da Türkiye lehine tescil edilmesini sağladı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, sürece katkı sunan Chicago Başkonsolosluğu, Türk Hava Yolları ve bilim insanlarına teşekkür ederek, “Medeniyet mirasımıza dünyanın neresinde olursa olsun sahip çıkmaya devam edeceğiz,” mesajını verdi.
ANKARA ÜZERİNDEN GETİRİLECEK
Chicago’dan havalanan Turkish Cargo uçağıyla Türkiye’ye getirilen antik panel, ilk etapta Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. Burada yapılacak olan uzman incelemeleri ve konservasyon çalışmalarının ardından eser, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’ne nakledilecek.
Yıllar sonra evine dönen bu stratejik parça, müzede sergilenen “Çingene Kızı” mozaiği ve diğer 12 panelle birleştirilerek antik döneme ait o devasa kompozisyonun eksik bir halkasını daha tamamlamış olacak.. P
