İngiliz teknoloji şirketi Global OTEC, rüzgar ya da güneşe bağlı olmadan deniz yüzeyindeki sıcak su ile derinlerdeki soğuk su arasındaki farkı kullanarak kesintisiz enerji üreten dünyanın ilk yüzer platformunu Kanarya Adaları açıklarında faaliyete geçirdi.
DİZEL JENERATÖRLERE ALTERNATİF
Tropikal ada ülkelerinin büyük bölümü elektrik ihtiyacını pahalı ve kirletici dizel jeneratörlerle karşılıyor. Rüzgar ve güneş enerjisi ise hava koşullarına bağlı olduğu için kesintili üretim yapıyor, şebekelere sürekli taban yükü sağlayamıyor. Global OTEC’in geliştirdiği platform tam da bu açığı kapatmayı hedefliyor.
Okyanus Isıl Enerjisi Dönüşümü (OTEC) teknolojisini kullanan sistem yüzeydeki sıcak suyla çok düşük sıcaklıkta kaynayan özel bir sıvıyı buharlaştırarak türbini döndürüyor.
Ardından derinliklerden boru hattıyla çekilen soğuk su bu buharı yeniden sıvıya dönüştürüyor. Kapalı devre içinde sürekli tekrarlanan bu döngü sayesinde platform hava koşullarından bağımsız biçimde 24 saat, 365 gün elektrik üretiyor.
MALİYETİ DÜŞÜREN HAMLE
OTEC teknolojisi yeni olmasa da daha önceki kara tabanlı prototipler derinlerden kıyıya soğuk su taşımak için kilometrelerce boru hattı gerektiriyordu. Bu da maliyetleri katladığı için ticari başarı hiçbir zaman sağlanamadı.
Global OTEC platformu doğrudan açık denize yerleştirerek boru hattı ihtiyacının yüzde 80’ini ortadan kaldırdı. Şirketin kurucusu ve CEO’su Dan Grech bu gelişmeyi “teknolojinin kontrollü ortamlardan gerçek dünyaya taşındığı an” olarak niteledi.
HEM ELEKTRİK HEM TATLI SU ÜRETİYOR
Platformun yalnızca enerji üretmekle kalmayan ikincil bir işlevi de bulunuyor. Derinlerden çekilen soğuk su aynı zamanda tuzlu suyu tatlı suya dönüştüren desalinasyon sürecinde de kullanılıyor. Böylece tek bir altyapıyla adalara hem elektrik hem de içme suyu sağlanabiliyor. Üstelik sistem karbon emisyonu da üretmiyor.
Kasırgalara dayanıklı tasarlanan platform şu anda Kanarya Adaları açıklarındaki PLOCAN test sahasında aktif olarak çalışıyor. Avrupa konsorsiyumu PLOTEC’in finanse ettiği proje, İspanyol hükümeti ve bölgesel yönetimin ortaklığıyla hayata geçirildi.
SIRADAKİ DURAK HAWAİİ
Global OTEC prototipten ticari ölçeğe geçişin bir sonraki adımı olarak ilk ticari enerji modülünü Hawaii’ye kurmayı planlıyor. Tropikal adalardaki toplam dizel jeneratör kapasitesinin 25 gigavata ulaştığı tahmin ediliyor. Şirket, OTEC teknolojisinin bu kapasitenin önemli bir bölümünü ikame edebileceğini savunuyor.
Kanarya Adaları ise yüksek yüzey sıcaklığı, soğuk suya erişim sunan derin suları ve uygun yasal mevzuatı sayesinde uluslararası bir deniz üstü enerji test merkezi haline gelmiş durumda.
İspanya Bilim ve İnovasyon Bakanlığı da bölgeyi Avrupa’nın bu alandaki ana üslerinden biri olarak tanıyor. PLOCAN test sahası 2026 sonuna kadar İspanyol ESTEYCO firması liderliğindeki WHEEL adlı yüzer rüzgar enerjisi projesine de ev sahipliği yapacak.
