Mevcut yasal düzenlemelerde, tüketicilerin internet üzerinden satın aldığı ürünlerin ayıplı çıkması durumunda aracı hizmet sağlayıcıların sorumlulukları belirli sınırlar içerisinde tutuluyordu. Bu sistemde tüketici, yaşadığı mağduriyetlerde e-ticaret platformları ile değil, doğrudan ürünü satan satıcı ile muhatap olmak durumunda kalıyordu.
Anayasa Mahkemesi, tüketicilerin ayıplı maldan doğan haklarını kullanmasını kısıtlayan ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluk alanını daraltan bu istisnai hükümleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Bu gelişme ile birlikte internet alışverişlerinde hukuki süreçler açısından yeni bir dönemin kapısı aralanmış oldu.
6502 SAYILI KANUN VE İPTAL EDİLEN HÜKÜMLER
Alınan iptal kararı, doğrudan e-ticaret sektörünün işleyişini belirleyen temel kanun maddelerini kapsıyor. Kararın detayları şu şekilde:
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Madde 48):
Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 gibi aracı hizmet sağlayıcıların, belirli tüketici haklarının kullanımından doğan sorumluluklarını sınırlandıran istisna hükmü tamamen yürürlükten kaldırıldı.
Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Madde 9):
Aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcı (satıcı) tarafından platforma sunulan içeriklerden ve bu içeriklere konu olan mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı durumlardan sorumlu olmadığını belirten hüküm, tüketici sözleşmeleri yönünden iptal edildi.
PLATFORMLARIN “SADECE ARACIYIZ” SAVUNMASI SONA ERİYOR
Anayasa Mahkemesi’nin tüketici sözleşmeleri bağlamında e-ticaret platformlarının sorumluluğunu tamamen dışlayan mevcut yaklaşımı iptal etmesi, sektördeki hukuki teamülleri değiştirecek nitelikte. Karar öncesinde sıklıkla kullanılan “Biz sadece aracıyız” savunmasının, bu iptal kararı ile birlikte hukuki geçerliliğini önemli ölçüde yitireceği öngörülüyor.
Yeni dönemin başlamasıyla birlikte; dolandırıcılık vakaları veya ayıplı mal teslimatı gibi durumlarda tüketiciler, yalnızca satıcı şirketleri değil, alışverişin yapıldığı e-ticaret platformunu da muhatap alabilecek. Bu yasal değişikliğin, Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi platformların kendi bünyelerinde satış yapan satıcıları daha sıkı denetim mekanizmalarına tabi tutması zorunluluğunu doğurması bekleniyor.
DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
İnternet alışverişlerinde e-ticaret platformlarının sorumluluklarını artıran ve tüketiciye yeni hak arama yolları açan bu düzenleme hemen uygulamaya geçmeyecek. Anayasa Mahkemesi, sektörel uyumun sağlanabilmesi amacıyla iptal hükümlerinin, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesini karara bağladı. Bu süreç içerisinde hem tüketicilerin hem de e-ticaret platformlarının yeni hukuki zemine hazırlık yapması öngörülüyor.
