İstanbul barajlarında doluluk oranı 3 Haziran itibarıyla yüzde 70,49 seviyesine indi. Mayıs sonundaki yüzde 70,97’ten bu yana 3 günde 0,48 puanlık bir erime yaşandı. Asıl mesele artık bu düşüşün ne hızla süreceği ve barajlardaki mevcut suyun yaz tüketimini karşılayıp karşılayamayacağı.
Barajlardaki su miktarı yaklaşık 610 milyon metreküp. İstanbul’un günlük su tüketimi kış aylarında 2,8-3 milyon metreküp civarında seyrederken, temmuz ve ağustosta 3,5 milyon metreküpü aşıyor.
24 Temmuz 2025’te günlük tüketim 3,75 milyon metreküple rekor kırmıştı. Haziran-eylül döneminde buharlaşma kayıpları da normal yıllarda yüzde 20, sıcak yıllarda yüzde 25‘e çıkıyor.
Ancak İstanbul yalnızca baraj stoğuyla yaşamıyor. Melen Regülatörü ve Yeşilçay hesaba katıldığında yaz boyunca asıl denge, barajlardan çekilen su ile Melen’den gelen suyun toplamının günlük tüketimi karşılayıp karşılayamayacağına bağlı olacak.
İSTANBUL BARAJ DOLULUK ORANLARI (3 HAZİRAN 2026)
- Ömerli Barajı: %95,72
- Darlık Barajı: %89,85
- Elmalı Barajı: %93,71
- Terkos Barajı: %59,08
- Alibey Barajı: %65,24
- Büyükçekmece Barajı: %53,05
- Sazlıdere Barajı: %43,04
- Istrancalar Barajı: %25,16
- Kazandere Barajı: %55,07
- Pabuçdere Barajı: %52,05
Istrancalar son iki haftada yüzde 33’ten 24’e gerileyerek en sert erimeyi yaşayan baraj oldu. Pabuçdere Barajı ise yüzde 55’ten 51’e indi.
GEÇEN YAZIN ERİME HIZI TEKRARLANABİLİR
İstanbul’un önündeki asıl sınav, yaz boyunca barajlardaki suyun ne hızla eridiği ve bu erimenin sonbahara kadar ne seviyeye gerilediği olacak.
2025’te haziran başında toplam doluluk yüzde 76 civarındaydı. Doluluk oranı haziran sonunda 65‘e, temmuz sonunda 53‘e, ağustos sonunda 40‘a, eylül sonunda 28‘e düşmüştü.
Dört ayda doluluk oranlarında yaklaşık yüzde 48 oranında bir erime yaşanmıştı. Bu yıl haziran başında doluluk yüzde 70,49 oalrak ölçüldü. Geçen yılın erime hızı tekrarlanırsa eylül sonunda İstanbul barajlarında doluluk yüzde 22-23 bandına gerileyebilir. Bu seviye, 2025 Kasım’ında yaşanan ve son 10 yılın en düşüğü olan yüzde 18 oranına tehlikeli biçimde yakın.
Bu tahminden farklı olarak gerçek seyri belirleyecek birkaç değişken var. Yaz boyunca beklenmedik bir yağış dalgası gelirse erime yavaşlayabilir. Melen ve Yeşilçay’dan gelen su miktarı da kritik. Öte yandan 2026 yazının 2025’ten daha sıcak geçmesi halinde tüketim ve buharlaşma artarak bu tahinleri daha da kötüleştirebilir.
İstanbul’un yıllık su tüketimi yaklaşık 1,1-1,2 milyar metreküp; tüm barajların toplam kapasitesi ise 868 milyon metreküp. Barajlar tamamen dolu olsa bile İstanbul’a 8-10 aylık su yetiyor.
Dolayısıyla İstanbul’un su güvenliği yalnızca baraj doluluğuna değil, Melen’in kesintisiz çalışmasına ve sonbahar yağışlarının zamanlamasına bağlı. Ekim-kasım döneminde etkili yağışlar gelmezse, 2025 Aralık’ında yaşanan yüzde 17’lik dip noktasının tekrarı ihtimal dahilinde.
BARAJ DOLULUK ORANLARI NEDEN ÖNEMLİ?
İstanbul’un yıllık su tüketimi tüm barajların toplam kapasitesini aşıyor. Bu yapısal açık, doluluk oranlarını günlük yaşamı doğrudan etkileyen bir gösterge haline getiriyor. Yaz aylarında tüketim zirve yaparken barajlardaki her damla suyun karşılığı milyonlarca kişi için önem taşıyor.
DOLULUK ORANI NASIL HESAPLANIYOR?
Barajdaki mevcut su hacminin barajın azami kapasitesine bölünüp yüzle çarpılmasıyla elde edilen yüzdelik değer doluluk oranını oluşturuyor. Yağışlar, tüketim, buharlaşma ve mevsimsel koşullar bu rakamı her gün değiştiriyor. İstanbul’da bu veri hem anlık su stoğunu hem de aylık su bütçesini planlamanın temel aracı.
TOPLAM DOLULUK İLE AKTİF DOLULUK ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Barajın dip kısmında fiziksel nedenlerle çekilemeyen su ölü hacim olarak tanımlanıyor. Toplam doluluk bu kullanılamaz kısmı da sayarken, aktif doluluk yalnızca şebekeye verilebilecek suyu gösteriyor. Su yönetimi kararlarında esas alınan her zaman aktif doluluk oranıdır.
YAZ ÖNCESİ İSTANBUL BARAJLARINDA HEDEF ORAN YÜZDE KAÇTIR?
Uzmanlar yüzde 70‘i asgari güvenlik çizgisi, yüzde 80-90 bandını ise rahat bir yaz için gerekli seviye olarak tanımlıyor. İstanbul, Melen ve Yeşilçay gibi dış kaynaklara yapısal olarak bağımlı olduğundan baraj doluluk oranı tek başına kentin su güvenliğini belirlemese de, en önemli göstergelerden biri olmaya devam ediyor.
DOLULUK ORANLARI DÜŞÜNCE NE OLUR?
Su seviyesi geriledikçe etkiler kademeli biçimde ağırlaşıyor. Önce şebekedeki baskı düşüyor, üst katlara su çıkmakta zorlanılıyor. Ardından planlı kesintiler başlıyor. İstanbul bu sürecin en ağırını 2025 Aralık ayında yaşadı; doluluk yüzde 17,12’ye gerileyerek son 10 yılın en düşüğünü görmüştü.
İSTANBUL BARAJLARINDAKİ SU NE AMAÇLA KULLANILIYOR?
İstanbul’un 10 barajı neredeyse tamamıyla içme ve kullanma suyu sağlıyor. Tarımsal sulama veya enerji üretimindeki payları ise çok düşük. Barajlardan çekilen su İSKİ arıtma tesislerinde işlendikten sonra kentin şebekesine veriliyor.
