Kurban Bayramı’na bir aydan az bir süre kala açıklanan rakamlar, Türkiye’deki derin ekonomik krizin sofralardan sonra ibadetleri de vurduğunu gösterdi. Canlı baskül fiyatlarının 500 liraya, karkas etin kilogramının ise 1000 liraya dayanmasıyla birlikte, kurbanlık piyasası tarihinin en durgun günlerini yaşıyor.
Besiciler artan yem, nakliye ve kira maliyetleri altında ezilirken, tüketiciler kurban pazarlarının yanından bile geçemiyor.
MİLYONLARIN KURBANLIĞI ‘VEKALETE’ YA DA ‘MARKETE’ KALDI
Ekonomim’den Veysel Ağdar’ın haberine göre geçen yıl 340-380 lira bandında olan canlı kurbanlık kilogram fiyatları bu yıl 500 liraya fırladı. Karkas et fiyatı ise 600 liradan 1000 liraya çıkarak yüzde 70’e yakın bir artış gösterdi.
30-40 kilogram et beklenen bir büyükbaş hissesinin bedeli 35 bin ile 40 bin lira arasına yerleşti.
Asaleten kesim yapamayanlar için vekâlet bedelleri yurt içinde 17-18 bin lira, yurt dışında ise 7 bin liradan başlıyor.
YEM VE NAKLİYE FATURASI BEL BÜKÜYOR
Besiciler, fiyat artışının keyfi olmadığını, üretim maliyetlerinin karşılanamaz noktaya geldiğini vurguladı. Güven Hayvancılık sahibi Güven Oktay, “Halk şikayetçi ama bizim de her kalemimizde maliyet yükseliyor” diyerek tabloyu özetledi:
Yem Maliyeti: Geçen yıl 550 lira olan yem çuvalı bu yıl 1000 lirayı aştı.
Nakliye Krizi: 20 hayvanlık bir tırın Kars’tan İstanbul’a gelmesi 37 bin liradan 100 bin liraya fırladı.
Yer Kirası: Hayvan pazarlarındaki 20 hayvanlık çadır kirası 100 bin liradan 200 bin liraya çıktı.
ÜRETİCİ DE TÜKETİCİ DE ÇARESİZ
Antalya’da besicilik yapan Zafer Özmen, sadece bir hayvanın aylık yem ve bakım maliyetinin 30 bin lirayı bulduğunu belirtirken; “Piyasada ucuz et satanlara dikkat edin, ya köylüyü ya da tüketiciyi dolandırıyorlar” uyarısında bulundu.
Artan maliyetler nedeniyle satışların geçen yıla göre yüzde 10 düştüğünü ifade eden üreticiler, “250-300 bin liraya mal olan hayvandan kazanç sağlayamazsak bu iş sürdürülemez” dedi.
ZİNCİR MARKETLERDE “TAKSİTLİ” KURBAN DÖNEMİ
Kurban pazarlarındaki yüksek fiyatlar nedeniyle tüketiciler zincir marketlerin paketlerine yöneliyor. CarrefourSA’da 20-24 kilogramlık büyükbaş hissesi 34 bin 95 TL, Migros’ta ise 1/7 hisse 26 bin 950 TL’den satışa sunuldu.
Küçükbaş kurbanlıklar ise marketlerde 16 bin lira ile 20 bin lira arasında değişen fiyatlarla alıcı bekliyor.
VEKALET BEDELLERİNDE BÜYÜK ARTIŞ
Diyanet ve Kızılay gibi kurumlar da artan fiyatlar karşısında tarifelerini güncelledi:
Türkiye Diyanet Vakfı (TDV): Yurt içi 18 bin TL (Geçen yıl 13.500 TL), yurt dışı 7 bin TL.
Türk Kızılay: Yurt içi 17 bin 250 TL, yurt dışı 330 Euro (Küçükbaş yurt dışı 6 bin 350 TL).
