Türkiye’de sigortalı çalışan 23,3 milyon kişi için emeklilik sistemi, işe giriş tarihlerine göre adeta uçurumlarla ayrılmış üç farklı dönemi temsil ediyor.
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın SGK verilerine dayandırdığı köşe yazısında 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle birlikte aynı yaş grubundaki bireyler arasında dahi emeklilik kriterleri açısından derin farklar oluştuğu görülüyor.
Çalışma hayatındaki yaklaşık 2,5 milyon kişiyi kapsayan ve 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan ilk grupta yaş şartı tamamen tarih olmuş durumda. Bu gruptaki çalışanlar için artık yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresi belirleyici olurken, şartları sağlayan kadınlar 38, erkekler ise 43 yaşından itibaren emeklilik hakkı kazanabiliyor.
Ancak prim eksiği olanlar için fiili emeklilik yaşı gün sayısının tamamlandığı tarihe göre yukarı çekiliyor.
Sistemin ikinci halkasını oluşturan ve 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında işe giren yaklaşık 5 milyon kişi ise kademeli emeklilik sistemine tabi tutuluyor.
Bu gruptaki SSK’lı çalışanlar için 7000 prim günü şartı aranırken, emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanmaya devam ediyor. Bu çalışanlar için EYT kapsamındakiler gibi erken yaşta emekli olma ihtimali bulunmuyor.
İş gücünün 17 milyonluk en büyük kısmını oluşturan ve 30 Nisan 2008 sonrasında işe başlayanlar için ise tablo çok daha ağırlaşıyor.
Bu grupta emeklilik yaşı, prim gününün tamamlandığı yıla göre kademeli olarak yükselerek 65 yaş sınırına dayanıyor. SSK’lılar için 7200, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensupları için 9000 gün prim şartının arandığı bu dönemde, primini 2035 sonrasına bırakanlar için yaş sınırı her iki yılda bir artış gösteriyor.
Veriler, 2024 itibarıyla işe başlayan işçiler ile 2020 sonrası işe giren memurların 65 yaşından önce emekli olamayacağını, kadın işçiler için ise bu zorunluluğun 2028 yılından itibaren başlayacağını ortaya koyuyor.
Mevcut tabloda milyonlarca sigortalı, prim ödemelerini 2044 yılına kadar tamamlayamadığı takdirde sistem gereği potansiyel olarak 65 yaş sınırına takılıyor.
