Ünlü yatırımcı Ray Dalio, The New York Times’a verdiği röportajda, ABD’nin ekonomik ve siyasi açıdan kritik bir döneme girdiğini savundu. Dünyanın en büyük hedge fonlarından biri olan Bridgewater Associates’in kurucusu Dalio, mevcut süreci “Amerikan imparatorluğunun son evresi” olarak değerlendirdi.
Ross Douthat ile gerçekleştirdiği söyleşide Dalio, son 500 yıllık tarihi inceleyerek geliştirdiği “Büyük Döngü” teorisine dikkat çekti. Ünlü yatırımcı, ABD’nin bir imparatorluk olarak gerileme sürecine girdiğini ve yaklaşan bir “ekonomik kalp krizi” riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
ABD EKONOMİSİNDE DÖRT KRİTİK RİSK
Dalio, ekonomideki sorunların damarlarda biriken plaklar gibi olduğunu belirterek, henüz büyük bir kriz yaşanmamasının risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini söyledi.
- Aşırı Harcama: Dalio’ya göre ABD hükümeti yaklaşık 7 trilyon dolar harcama yaparken, yalnızca 5 trilyon dolar gelir elde ediyor. Bu durum devletin gelirinden yaklaşık yüzde 40 daha fazla harcama yaptığı anlamına geliyor.
- Borç Yükü: ABD’nin toplam borcunun, ülkenin yıllık gelirinin yaklaşık altı katına ulaştığı belirtiliyor.
- Para Basımı ve Değer Kaybı: Dalio, bütçe açıklarının para basılarak finanse edilmesinin paranın değer kaybetmesine neden olduğunu ve uzun vadeli borç döngüsünü derinleştirdiğini ifade ediyor.
- Stagflasyon Riski: Ünlü yatırımcı, arzın talebi karşılayamadığı ortamda faizlerin yükselebileceğini, bunun piyasalarda baskı yaratacağını ve merkez bankalarının yeniden para basmaya yönelmesi halinde 1970’li yıllara benzer stagflasyon sürecinin oluşabileceğini öngörüyor.
SOSYAL VE SİYASİ GERİLİM UYARISI
Dalio, ekonomik sorunların yalnızca finansal göstergelerle sınırlı olmadığını belirterek, gelir eşitsizliğinin toplumsal gerilimleri artırdığını söyledi.
Zengin ile yoksul arasındaki farkın büyüdüğünü ifade eden Dalio, bunun siyasi kutuplaşmayı derinleştirdiğini ve önümüzdeki dönemde sosyal çatışmaların artabileceğini savundu.
Dalio ayrıca, özellikle 2028 ABD başkanlık seçimleri sürecinde geniş çaplı toplumsal gerilim ve şiddet riskinden endişe duyduğunu dile getirdi.
“KURALA DAYALI SİSTEM ARTIK İŞLEMİYOR”
Ray Dalio, yapay zekanın verimlilik sağlayabileceğini ancak aynı zamanda gelir dağılımındaki eşitsizliği artırarak birçok iş kolunu ortadan kaldırabileceğini söyledi.
Uluslararası sistemle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Dalio, 1945 sonrası kurulan kurala dayalı küresel düzenin artık işlemediğini savundu.
Ortadoğu’daki çatışmalar, İran ile yaşanan gerilim ve Çin’in yükselişinin bu dönüşümün işaretleri olduğunu belirten Dalio, anlaşmazlıkların artık hukuk yerine güç kullanılarak çözüldüğünü ifade etti.
Dalio’ya göre İran ile yaşanan süreç, İngiliz İmparatorluğu’nun gerilemesinde önemli rol oynayan Süveyş Krizi ile benzer özellikler taşıyor.