Dünya çapında konsolosluklar adına vize başvuru süreçlerini yürüten ve tekel konumunda olan küresel bir aracı şirket, uluslararası çapta yürütülen dev bir gazetecilik operasyonuyla mercek altına alındı.
Küresel araştırmacı gazetecilik ağı Lighthouse Reports öncülüğünde, 12 farklı ülkeden 14 saygın medya kuruluşunun ortaklığıyla gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, vize dünyasındaki sistematik usulsüzlükleri, veri ihlallerini ve karaborsa çarkını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu.
Hazırlanan uluslararası raporda, dünya genelinde 168 ülkede 4 bin 105 merkezi bulunan firmanın; vatandaşlara zorunlu olmadığı halde ek hizmetleri dayattığı, sistemdeki randevuları bot yazılımlarla bloke ettirerek acenteler üzerinden el altından sattırdığı ve milyonlarca insanın kişisel verilerini tehlikeye attığı belgelendi.
PREMIUM HİZMET DAYATMASI VE BOTLARLA KARABORSA RANDEVU VURGUNU
Uluslararası teftiş raporlarına ve eski şirket çalışanlarının itiraflarına dayandırılan raporda, başvuru sahiplerinin en çok mağdur edildiği alanların başında “ek hizmet zorunluluğu” ve “randevu blokajları” geliyor.
Raporda yer alan teknik tespitlere göre, vize merkezlerinde yasal olarak alınması zorunlu olmayan SMS ile bilgilendirme, VIP salon kullanımı ve “premium ayrıcalıklar” gibi ek paketler, başvuru sahiplerine vize alabilmenin tek yoluymuş gibi manipülatif yöntemlerle zorunlu tutularak satılıyor.
Bundan daha büyük bir skandal ise randevu sistemlerinde yaşanıyor. Üçüncü taraf aracı kurumların ve organize şebekelerin, özel olarak geliştirdikleri bot yazılımları sisteme salarak tüm boş randevu slotlarını saniyeler içinde bloke ettiği belirlendi. Kurumsal sistemdeki bu güvenlik açığına göz yuman şirket nedeniyle, kapatılan bu randevuların karaborsada fahiş fiyatlarla belirli seyahat acenteleri üzerinden piyasaya sürüldüğü açıkça raporlandı.
RÜŞVET VAKALARI GİZLENDİ, PASAPORTLAR KAYBEDİLDİ
Lighthouse Reports’un yayımladığı raporda, şirketin iç operasyonlarındaki idari ve hukuki zafiyetler de tek tek sıralandı.
İncelemelere göre dev firmanın;
Kendi bünyesinde yaşanan bazı rüşvet vakalarını ve usulsüzlükleri, yasal olarak anlaşmalı olduğu ülkelere bildirmeyerek gizlediği,
Bazı devletlerin ise şirketin açık sözleşme ihlallerini saptamasına rağmen, vize süreçlerinin durmaması adına firmaya hiçbir yasal yaptırım uygulamadığı,
Merkezlerde çok sayıda pasaport ve resmi evrakın kaybedildiği, vatandaşlardan haksız ve yanlış ücret tahsilatları yapıldığı,
Vize kabul ve veri giriş süreçlerinde görevlendirilen personelin yetersiz ve eğitimsiz olduğu saptandı.
543 MİLYON KİŞİNİN VERİSİ GÜVENDE DEĞİL
Kurulduğu 2001 yılından bu yana dünya genelinde yaklaşık 543 milyon finansal ve biyometrik işlem gerçekleştiren şirketin, veri güvenliği konusunda da tam bir sınıfta kaldığı anlaşıldı.
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler tarafından hazırlanan resmi teftiş kurulu raporlarında, başvuru sahiplerine ait hassas kişisel verilerin güvenli bir şekilde saklanmadığı, şifrelenmediği ve yasal süresi dolmasına rağmen sistemlerden zamanında silinmediği ortaya çıktı.
Yaşanan bu siber güvenlik ve gizlilik ihlalleri nedeniyle Slovakya’nın, söz konusu küresel vize şirketine 5 bin avro (euro) resmi para cezası uyguladığı belgelere yansıdı.
TÜRKİYE’DEKİ SCHENGEN KRİZİNİN PERDE ARKASI
Uluslararası raporun sonuçları, Türkiye’de uzun süredir kronik bir çileye dönüşen Schengen vizesi randevu krizinin perde arkasını da net bir şekilde aydınlatmış oldu.
Türkiye’den Avrupa’ya seyahat etmek isteyen iş insanları, öğrenciler ve turistler aylardır aracı kurumun sistemlerinde boş randevu bulamazken, bot hesaplarla kapatılan bu randevular karaborsada 300 ila 500 avro arasında değişen fiyatlarla yasa dışı olarak satılmaya devam ediyor.
Acil seyahat durumlarında ise bu karaborsa fiyatı 1.000 avroya kadar tırmanıyor.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya da dün yaptığı açıklamada resmi verilere dayanarak, bu dijital manipülasyona ve sistemsel blokajlara çok sert tepki göstermiş, Türk vatandaşlarının paralarının ve seyahat özgürlüklerinin gasp edildiğini vurgulayarak şu çağrıda bulunmuştu:
“Sınırlı sayıda ve zamansız şekilde açılan randevular botlar aracılığıyla bloke ediliyor. Sonrasında bu randevular karaborsada fahiş fiyatlarla satılıyor. Bu duruma artık bir ‘dur’ denilmeli.”
