Yaz yolculuklarında gizli tehlike: Hareketsizlik pıhtı riskini artırıyor

Yaz tatili sezonunun başlamasıyla birlikte milyonlarca kişi otobüs, uçak, tren ve özel araçlarla uzun yolculuklara çıkmaya hazırlanıyor. Ancak uzmanlar, saatlerce hareketsiz kalmanın ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle derin ven trombozu (DVT) olarak bilinen toplardamar pıhtılaşması, uzun süre oturarak seyahat eden kişiler için önemli bir risk oluşturuyor. Cumhuriyet’e konuşan Uzman Fizyoterapist Ahmet Burak Sezgin, uzun yolculuklarda dolaşım sisteminin olumsuz etkilenebileceğini belirterek, basit önlemlerle bu riskin büyük ölçüde azaltılabileceğini söyledi.

Uzun süre hareketsiz kalmanın neden risk oluşturduğunu söyleyen Sezgin, “Toplardamar ve lenfatik sistem hareketten faydalanan yapılardır. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak, bacak kaslarının pompa etkisini azaltarak dolaşımın yavaşlamasına neden olabilir ve bazı kişilerde pıhtı oluşumu riskini artırabilir. Bu nedenle hareket, dolaşım sağlığı açısından büyük önem taşır” dedi.

RİSK YALNIZCA UÇAK YOLCULUKLARINDA GÖRÜLMÜYOR

Toplumda yaygın olarak bilinen “ekonomi sınıfı sendromunun” yalnızca uçak yolculuklarına özgü olmadığını vurgulayan Sezgin, “Risk, kullanılan araçtan çok ne kadar süre hareketsiz kalındığıyla ilişkilidir. Uçak yolculukları daha fazla gündeme gelse de uzun süren otobüs, tren veya araç yolculuklarında da benzer riskler görülebilir” ifadelerini kullandı.

DÖRT SAATTEN UZUN YOLCULUKLARDA DİKKAT

Uzun yolculuklarda riskin arttığını belirten Sezgin, “Genellikle dört saatten uzun süren yolculuklarda daha dikkatli olunması önerilir. Ancak yaş, obezite, gebelik, geçirilmiş ameliyatlar ve daha önce pıhtı öyküsü gibi faktörler riski artırabilir” dedi. Derin ven trombozunun genellikle bacak toplardamarlarında geliştiğini ifade eden Sezgin, “Tek taraflı şişlik, baldır ağrısı, hassasiyet, bir bacakta diğer bacağa göre sıcaklık artışı ve renk değişikliği en sık görülen belirtiler arasında. Bu belirtiler ciddiye alınmalı ve vakit kaybetmeden ilgili hekime başvurulmalı” diye konuştu.

‘PIHTI AKCİĞERE ULAŞIRSA HAYATİ RİSK OLUŞTURABİLİYOR’

Pıhtının akciğerlere ulaşması durumunda ciddi sonuçlar ortaya çıkabileceğini belirten Sezgin, “Bacakta oluşan pıhtının akciğere ulaşması durumunda pulmoner emboli adı verilen ciddi bir tablo gelişebilir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve bayılma hissi acil değerlendirme gerektirir” dedi.

YAZ SICAĞI VE SUSUZLUK RİSK FAKTÖRÜ

Yaz aylarında sıcak havaların da pıhtılaşma riskini etkileyebileceğini söyleyen Sezgin, “Yaz aylarında artan sıcaklık ve sıvı kaybı dolaşım sistemini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle yeterli sıvı tüketimi ve uzun süre hareketsiz kalmamak önemli” ifadelerini kullandı. Uzun yolculuklarda dolaşımın desteklenmesi için basit egzersizlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Sezgin, “Ayak bileğini yukarı-aşağı hareket ettirmek, dairesel çevirmek, baldır kaslarını ritmik olarak kasıp gevşetmek ve mümkün oldukça kısa yürüyüşler yapmak dolaşımın aktif kalmasına yardımcı olur. Alt bacak kasları adeta ikinci bir kalp gibi çalışır. Bu nedenle hareket, hem venöz hem de lenfatik dolaşım için oldukça değerli” dedi.

DAR KIYAFETLER DE RİSK OLUŞTURABİLİYOR

Yolculuk sırasında kıyafet seçiminin de önemli olduğunu vurgulayan Sezgin, “Uzun süre bacak bacak üstüne atmak veya dolaşımı rahatsız edecek kadar dar kıyafetler tercih etmek dolaşımı olumsuz etkileyebilir. Özellikle hareketsizlikle birleştiğinde risk artabilir. Rahat kıyafetler tercih etmek ve sık sık pozisyon değiştirmek dolaşım açısından faydalıdır” diye konuştu.