El Nino ne demek? El Nino sıcaklarının Türkiye’ye etkisi ne olacak?
El Nino sıcaklıkları ile son 150 yılın en şiddetli yazı yaşanıyor. Büyük Okyanus’un ekvator çevresindeki doğu ve orta kesimlerinde deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan El Niño, küresel hava ve iklim düzenini etkileyen doğal bir okyanus-atmosfer olayı olarak tanımlanıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’ne göre El Niño, genellikle iki ila yedi yılda bir ortaya çıkıyor ve yaklaşık dokuz ila 12 ay sürüyor. Peki, El Nino ne demek? El Nino sıcaklarının Türkiye’ye etkisi ne olacak? İşte, o konu hakkında detaylı bilgiler
;El Niño sırasında Pasifik’teki alize rüzgârları zayıflıyor, normal koşullarda batıya taşınan sıcak sular doğuya doğru geri ilerliyor. Bu değişim, atmosferdeki sıcaklık ve nem dağılımını etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde sıcak hava dalgaları, kuraklık, aşırı yağış ve sel riskini artırabiliyor.İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, DHA’ya yaptığı değerlendirmede, uluslararası veri sağlayıcıların analizlerine göre son 150 yılın en şiddetli El Niño süreçlerinden birinin yaşandığını belirtti. Özçelik, El Niño’nun yanı sıra küresel ısınmanın da etkisiyle önümüzdeki yıllarda sıcaklıkların artmaya devam edeceğini, taşkın, kuraklık, sıcak hava dalgası ve orman yangını gibi aşırı olayların daha sık görülebileceğini ifade etti.
;EL NİNO TÜRKİYE’Yİ NASIL ETKİLER?
El Niño’nun Türkiye’ye etkisinin doğrudan ve her bölgede aynı şekilde ortaya çıkması beklenmiyor. Etkinin boyutu; olayın gücüne, süresine, hangi mevsimde geliştiğine ve Akdeniz havzasındaki diğer atmosferik koşullarla nasıl etkileştiğine bağlı olarak değişebiliyor.
Bununla birlikte, Türkiye çevresindeki deniz suyu sıcaklıklarının artması atmosferdeki nem miktarını yükselterek özellikle kıyı bölgelerinde şiddetli ve kısa süreli yağışların görülme ihtimalini artırabilir. Bu yağışlar; kent selleri, dere taşkınları ve altyapı sorunları açısından risk oluşturabilir. İç kesimlerde ise yağış rejiminin düzensizleşmesi ve uzun süreli sıcaklık artışları kuraklık baskısını artırabilir.
Prof. Dr. Özçelik, Akdeniz’in batı kesimlerinde deniz suyu sıcaklıklarının bazı dönemlerde normalin 7-8 derece üzerine çıktığını, bunun kıyı kesimlerinde şiddetli yağış, iç bölgelerde ise kuraklık olasılığını yükseltebileceğini belirtti. Uzmanlara göre yüksek sıcaklıklar, toprağın ve bitki örtüsünün kurumasını hızlandırarak özellikle yaz aylarında orman yangını riskini de artırabilir.
|
Türkiye’de olası etki |
Muhtemel sonuç |
|---|---|
|
Kıyı kesimlerde deniz suyu sıcaklığının yükselmesi |
Kısa süreli, şiddetli sağanaklar ve sel riski |
|
İç kesimlerde düzensiz yağış |
Kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskının artması |
|
Uzun süreli sıcak hava dalgaları |
Sağlık, tarım ve enerji tüketimi açısından riskler |
|
Sıcak ve kuru koşullar |
Orman yangını tehlikesinde artış |
|
Aşırı hava olaylarının sıklaşması |
Altyapı, tarım ve şehir planlamasında yeni önlemler ihtiyacı |
;EL NİNO SICAKLARI TÜRKİYE’DE NE ANLAMA GELİYOR?
El Niño, Türkiye’ye tek başına belirli bir sıcaklık değerini veya kesin bir hava durumunu getiren bir sistem değil. Daha çok, küresel atmosfer dolaşımını değiştirerek bazı bölgelerde sıcaklık ve yağış uçlarını güçlendirebilen bir iklim düzeni olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle Türkiye’de bazı dönemlerde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması, bazı bölgelerde ise kısa süreli aşırı yağışların görülmesi mümkün olsa da, her El Niño döneminde aynı hava tablosunun yaşanacağı söylenemiyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü, iklim değişikliğinin El Niño olaylarının sıklığını veya şiddetini artırdığına dair kesin bir kanıt bulunmadığını; ancak daha sıcak okyanus ve atmosferin, El Niño’nun yol açabileceği sıcak hava dalgaları ve yoğun yağışlar gibi etkileri büyütebileceğini bildiriyor. Bu nedenle uzmanlar, yerel ölçekte erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, su kaynaklarının verimli kullanılması, taşkın kontrol altyapısının geliştirilmesi ve orman yangınlarına karşı hazırlık yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
