Fırat Nehri üzerindeki Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nin arka kısmındaki beton duvarlara onlarca kırlangıç yuva yapıyor. Baraj çevresindeki sulak alanlardan gagalarıyla topladıkları sulu çamuru duvara taşıyan kırlangıçlar, kat kat yapıştırma yöntemiyle yuvalarını inşa ediyor.
Kırlangıçlar yuvalarını genellikle rüzgar almayan, güneşten korunaklı, düz ve yüksek yüzeylere yapar. Barajın devasa beton bendi bu koşulların tamamını sağlıyor. Sulak alanların yakınlığı da yuva inşaatı için gerekli çamur kaynağını kolayca ulaşılabilir kılıyor.
Kırlangıç yuvaları beton sağlamlığında yapılar olarak biliniyor. Dişi kırlangıç, erkeğin tükürüğüyle harç haline getirdiği çamuru, saman ve otlarla karıştırarak düz duvara yapıştırıyor. Ortalama sekiz günde tamamlanan yuva, yavruların ağırlığını taşıyacak kadar dayanıklı oluyor. “Yuvayı dişi kuş yapar” sözünün kırlangıçların bu özelliğinden geliyor.
Kırlangıçlar Türkiye’ye her yıl mart ayında üremek, yuva yapmak ve yavrularını büyütmek üzere geliyor. Eylül ayında havaların serinlemesiyle birlikte sıcak bölgelere göç ediyor. Ömürleri boyunca eşlerine sadık kalan kırlangıçlar, bir sonraki sene aynı yuvaya dönerek yeni nesillerini orada büyütüyor.
Bölgede etkili olan yoğun yağışlar ve kar erimeleri nedeniyle baraj gölünün su seviyesi maksimum kota yaklaştı. 11 Mayıs’ta alınan kararla 6 tahliye kapağı 7 yıl aradan sonra yeniden açıldı. Barajdan saniyede 598 metreküp su tahliye ediliyor.
Keban Barajı’nda tahliye kapakları daha önce yalnızca 1993, 2004 ve 2019 yıllarında açılmıştı. Bu yılki tahliye barajın tarihindeki dördüncü kontrollü su salımı oldu. Kurak geçen geçen yılın ardından barajın dolması bölge için sevindirici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Fırat Nehri üzerinde 9 Eylül 1974’te faaliyete giren Keban Barajı, 8 ünitesiyle 1330 megavat kurulu güce sahip. Atatürk Barajı’ndan sonra Türkiye’nin ikinci büyük suni gölünü barındıran tesis, yaklaşık 31 milyar metreküp depolama hacmiyle elektrik üretiminin yanı sıra tarımsal sulama ve su ürünleri yetiştiriciliğine de katkı sağlıyor.
Kırlangıçların baraj duvarına yuva kurması, bölgeyi ziyaret edenlerin ilgisini çekiyor. Tahliye kapaklarının açılmasını izlemek için gelen vatandaşlar, dev beton yapının küçük sakinlerini de merakla gözlemliyor. (AA)
