Küresel enerji piyasalarında gözler aylardır Hürmüz Boğazı’ndaki askeri ablukalara, Ortadoğu’daki savaş hareketliliğine ve diplomatik müzakerelere çevrilmişken; perde arkasından dünya ekonomisini felç edebilecek büyüklükte bir “arz ve stok krizi” baş gösterdi.
Petrol, doğal gaz ve küresel arz-talep dengeleri üzerine stratejik raporlar hazırlayan Kanada merkezli saygın araştırma kuruluşu HFI Research (HFIR), enerji piyasalarında taşları yerinden oynatacak bir analiz yayımladı. Raporda, dünyanın en görünür kara petrol stoklarının modern petrol piyasası tarihinin en hızlı gerilemesini yaşadığı ilan edildi.
HÜRMÜZ’DEKİ KAYIPLAR STOKLARI REKOR HIZLA ERİTTİ
Yayımlanan analitik rapora göre, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik tıkanıklıklar ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle küresel petrol arzında telafi edilemez devasa kayıplar meydana geldi. Küresel üreticilerin ve alternatif lojistik kaynakların bu arz kaybının yalnızca küçük bir bölümünü ikame edebildiğini belirten HFI Research uzmanları, buna karşın dünya genelindeki petrol talebinin yeterince düşmediğini kaydetti.
Arzın çakılmasına rağmen tüketimin aynen devam etmesi, görünür kara depolama stoklarında tarihin en sert ve en hızlı erime dalgasını başlattı. Analistler, stok seviyelerinin bu denli kritik eşiklere gerilemesinin, önümüzdeki haftalardan itibaren petrol fiyatlarında çok daha agresif ve öngörülemez dalgalanmalara yol açacağını öngörüyor.
ABD’NİN DEV REZERVLERİ HAZİRANDA “MİNİMUM” SEVİYEYE İNECEK
Analizde, küresel finansın ve tüketimin kalbi olan ABD’deki ticari petrol depolarına özel bir parantez açıldı. Washington yönetiminin piyasayı rahatlatmak adına haftalık olarak gerçekleştirdiği Stratejik Petrol Rezervi (SPR) desteklerine rağmen, ülkedeki ticari stokların düşmeye devam ettiği belgelendi.
Uzmanların teknik tahminlerine göre, ABD’nin en kritik dağıtım ve fiyatlama noktası olan Oklahoma’daki Cushing Depolama Merkezi, haziran ayı sonuna doğru operasyonel olarak “mümkün olan en minimum” seviyeye gerileyecek. Cushing’deki bu kuruma eğiliminin hemen ardından, rafinerilerden çıkan dizel (motorin) ve benzin stoklarında da kritik alarm eşiklerinin tetikleneceği ifade ediliyor.
BENZİN VE DİZELDE HATA PAYI SIFIRA İNDİ: ARZ ŞOKU KAPIDA
Raporda, ham petrolün yanı sıra işlenmiş rafine ürünler olan benzin ve dizel stoklarında da tablonun beklenenden çok daha hızlı kötüleştiği vurgulandı. Rafine yakıt stoklarının hızla erimesi, piyasayı olası arz şoklarına karşı tamamen savunmasız ve kırılgan hale getirdi.
Enerji uzmanları; mevcut düşük stok seviyelerinin piyasadaki “hata payını” tamamen ortadan kaldırdığına dikkat çekerek; önümüzdeki günlerde yaşanabilecek olası bir rafineri arızası, boru hattı kesintisi veya mevsimsel bir kasırga gibi en ufak beklenmedik aksaklıkta bile, birçok gelişmiş bölgede doğrudan “yakıt kıtlığı ve kuyrukların” baş gösterebileceği konusunda hükümetleri uyardı.
UYDU VERİLERİNDE SAPMA TARTIŞMASI VE PİYASANIN KÖRLÜĞÜ
Dünya gazetesin aktardığı analizde, küresel petrol stoklarını takip etmek için kullanılan uydu görüntüleme teknolojilerine ilişkin de çarpıcı bir detay paylaşıldı. Uydu verilerinin genel gidişatı ve eğilimleri göstermede faydalı bir enstrüman olduğunu kabul eden uzmanlar, bu verilerin mutlak doğruluk taşımadığını savundu. Kötü hava koşulları, bazı bölgelerdeki görüntüleme eksiklikleri ve sonradan yapılan geriye dönük veri revizyonları nedeniyle, piyasa yapıcıların sadece uydu görüntülerine güvenerek yanıltıcı bir iyimserliğe kapılmaması gerektiği ifade edildi.
HFI Research analistleri, petrolün matematiksel dengesinin açıkça bir krize işaret ettiğini ancak finansal piyasaların bu gerçeği henüz fiyatlamadığını ve tehlikeyi görmezden geldiğini belirterek, fiziksel arz sıkıntısı ihtimalinin masada en güçlü senaryo olarak durduğunu raporladı.
