İnternette gördüğü “uygun fiyatlı kiralık daire” ilanına yönelen bir kişi, telefonda 19 bin liraya anlaşmasına rağmen kendisine verilen hesaba 38 bin lira kapora gönderince dolandırıldı. AA muhabirinin, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan şikayet dosyasından ulaştığı bilgilere göre, olay kapora dolandırıcılığının dikkat çeken örnekleri arasına girdi.
Paranın hesaba geçmesinin ardından farklı telefon numarası üzerinden aranan vatandaşa, gönderilen paranın açıklama kısmına “depozito” yazıldığı için vergi kesilemediği, mevcut tutarın üç gün içinde iade edilmemesi için kira kapora bedeli olarak yeniden 38 bin lira göndermesi gerektiği söylendi.
Görüşme sırasında telefonun ekranında “Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü” yazdığını gören kiracı, kendisine söylendiği gibi 38 bin lira daha gönderdi.
Toplamda 76 bin lira para transferi gerçekleştiren kiracı, ödeme yaptıktan sonra ise daha önce görüştüğü kişilere ulaşamadı. Engellendiğini ve dolandırıldığını anlayan vatandaş, savcılığa suç duyurusunda bulundu.
Benzer yöntemlerle adliyelere dolandırıcılık şikayetleri yansırken, uzmanlar sahte ilanlara karşı en etkili yöntemin yüz yüze görüşme, yerinde inceleme ve resmi belgelerin doğrulanması olduğu, şüpheli durumlarda ödeme yapılmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
“Emlakçı adıyla” dolandırıcılık yöntemi
İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Nizamettin Aşa, dolandırıcılık yöntemlerinin uzun süredir gündemde olduğunu, alınan önlemlere rağmen vakaların tamamen sona ermediğini ifade etti.
Sahte veya yanıltıcı ilanla kapora dolandırıcılığının da yeni bir yöntem olmadığını dile getiren Aşa, bu konudaki yoğun şikayetler üzerine Ticaret Bakanlığının Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’ni (EİDS) kurduğunu kaydetti.
Aşa, EİDS’in işleyişini şöyle anlattı:
“Bu sistemde ev sahibi, emlakçıya yetki veriyor. Diyor ki ‘Benim adıma, benim emlağımla ilgili ilan verebilirsin.’ E-Devletten ben yetki aldığım zaman ilanı çıkabiliyorum veyahut ev sahibi, gerçekten o evin sahibiyse kendi bireysel ilan verebiliyor. Bunu da sistem kontrol ediyor. Tapu bu kişinin mi, değil mi? Veya anne, baba, çocukları adına birinci derece yakınına aitse, sahibi sıfatıyla ilan verebiliyor. Ama bakıyorsunuz halen sahte ve yanıltıcı ilan veya kapora dolandırıcılığı yapılan ilanlar var. Eskisi gibi çok değil ama yine de bitmedi.”
“Emlakçıların e-Devlet yetkileri kopyalanarak dolandırıcılık yapılıyor”
Dolandırıcıların yeni yöntemler geliştirdiğini belirten Aşa, bazı emlak firmalarının e-Devlet üzerinden aldığı yetki bilgilerinin kopyalanarak kullanıldığına dair şikayetler aldıklarını aktardı.
Aşa, “Bize yapılan birçok şikayette, bazı emlak firmalarının e-Devlet üstünden aldığı yetki şifresiyle bunu kullandıkları yönünde bilgiler geldi. Adam bu şifreyi kopyalıyor ve emlakçının adına sahte ilan veriyor. Bu sahte ilan sonucunda ev kiralamak isteyenlere, ‘Ev ucuz, bir an önce evi vermem lazım. İhtiyacım var. İstanbul dışındayım. Bana acele şu IBAN’a, şu havaleyi çıkın, o şekilde geleyim. Hiçbir şey yoksa kalkıp İstanbul’a gelmem’ gibi ikna edici bir şekilde vatandaştan kapora alıyorlar.” diye konuştu.
“Bir saatte 40 kişi dolandırıldı”
Bu yöntemle bazı kişilerden birkaç kez kapora alındığına dikkati çeken Aşa, şunları söyledi:
“Geçen sene bir saat içinde 40 kişiden bu şekilde kapora alındığı yönünde bize bilgi geldi. Vatandaşın bu konuda azami dikkatli olması lazım. ‘Emlakçıyım’ diyorsa, gidin mutlaka ofisine bakın. Böyle bir emlak ofisi var mı yok mu? Bu kişi yetkili bir emlakçı mı değil mi? ‘Sahibiyim’ diyorsa, o kişiden mutlaka tapu ve kimlik bilgisi isteyin. Hiç kimsenin IBAN’ına havale çıkmayın. Ancak kanaat getirdiğiniz zaman, ‘Evet, bu emlakçı veya bu ev sahibi’ diyorsanız… Bunun dışında hiç kimseye kapora kesinlikle göndermeyin.”
Tapu veya resmi kurumlar adına yapılan aramalara karşı da uyarıda bulunan Aşa, “Tapudan bazen mesaj geliyormuş. Diyorlar ki ‘Tapudan bizi aradılar, sizin mülkünüzle ilgili bir tasarruf var’ gibi. O da yeni bir dolandırıcılık. Tapu, belediye veya bir kurum hiçbir zaman kiralık bir ev için vatandaşı aramaz, vatandaşla muhatap olmaz veya vatandaşa bilgi vermez.” ifadelerini kullandı.
“Kapora ödemelerine dikkat edilmeli”
Emekli tapu müdürü avukat Betül Ekin ise kiracıların özellikle kapora ödemelerinde dikkatli olmaları gerektiğinin altını çizen Ekin, “Vatandaşlar öncelikle ilanda gördükleri taşınmazın malikiyle birebir görüşmeyi ve evi yerinde görmeyi tercih etmeliler. Telefonla görüştüklerinde, herhangi bir kapora göndermemelerini özellikle öneririm. Öncelikle taşınmazın malikiyle birebir görüşsünler, taşınmazı yerinde görsünler. Taşınmazın malikinden tapu bilgisini sorgulasınlar.” şeklinde konuştu.
Kapora gönderimini ancak ön protokol sonrasında öneren Ekin, “Eğer şartlarda anlaşılırsa protokol yapılmasını tavsiye ederim. Bu, taşınmaz maliki, emlak danışmanı olabilir. Bir ön protokol yapıldıktan sonra kapora gönderilmelidir. Kapora gönderilen hesabın taşınmaz malikine ait olması da çok önemli.” ifadelerini kullandı.
Ekin, dolandırıcılık faaliyetiyle karşılaşan vatandaşın elindeki dekont, görüşme kayıtları ve belgelerle vakit kaybetmeden savcılığa suç duyurusunda bulunması gerektiğini vurguladı.
Kiralama işlemlerinde resmi kurumların devreye girmediğini de hatırlatan Ekin, şu uyarıda bulundu:
“Kiralama işlemlerinde ilgili tapu müdürlüğünden herhangi bir mesaj gelmez. Kiralama genelde Türkiye’de şahıslar arasında adi sözleşme olarak yapılıyor. Tapu müdürlüğünün bu sözleşmede herhangi bir dahli olmuyor. Kesinlikle vatandaşlarımız, ‘tapudan mesaj gelecek’ gibi şeylere inanmasın.”
